نساء سۈرىسى — ئايەت 115

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• يُشَاقِقِ: مۇخالىپەت قىلسا، قارشى تۇرسا، ئايرىلىپ چىقسا.
• تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَىٰ: ئۇنىڭغا ھىدايەت ئېنىق بولغاندىن كېيىن، يەنى ھەقنىڭ توغرىلىقى ئوچۇق-ئاشكارا بولغاندىن كېيىن.
• سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ: مۇئمىنلەرنىڭ يولى، يەنى ئىسلام يولى ۋە ئەھلى سۈننەت ئېتىقادى.
• نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّىٰ: ئۇنى ئۆزى تاللىغان يولغا قويۇپ بېرىمىز، ئۇنىڭغا ياردەم قىلمايمىز ۋە ياخشىلىققا مۇۋەپپەق قىلمايمىز.
• نُصْلِهِ: ئۇنى كىرگۈزىمىز، ئوتقا تاشلايمىز.
• مَصِيرًا: قايتىدىغان جاي، ئاقىۋەت.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا مۇخالىپەت قىلىش ۋە مۇئمىنلەرنىڭ يولىدىن باشقا يولغا مېڭىشنىڭ قانچىلىك خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ. كىمكى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارشى تۇرۇپ، ئۇنىڭغا ئەگەشمەي، ھەق ئۇنىڭغا ئوچۇق-ئاشكارا بولغاندىن كېيىنمۇ ئىنكار قىلسا ۋە مۇئمىنلەرنىڭ يولىدىن باشقا يولغا مېڭىپ، ئىسلام جەمئىيىتىدىن ئايرىلىپ چىقسا، ئاللاھ ئۇنى ئۆزى تاللىغان يولغا قويۇپ بېرىدۇ، ئۇنى ھىدايەت قىلمايدۇ ۋە ياخشىلىققا مۇۋەپپەق قىلمايدۇ. چۈنكى ئۇ ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن ھەقنى رەت قىلىپ، باتىلنى تاللىدى. ئاخىرىدا ئۇنى جەھەننەمگە كىرگۈزىدۇ، ئۇ يەردە ئۇنىڭ ئازابىنى تارتىدۇ. جەھەننەم نېمىدېگەن يامان قايتىدىغان جاي! بۇ ئايەت ئىبنى ئەبى سەرق ناملىق بىر مۇناپىق ھەققىدە نازىل بولغان دېيىلىدۇ. ئۇ ئوغرىلىق قىلىپ ئاشكارا بولغاندا، قولى كېسىلىش ۋە رەسۋا بولۇشتىن قورقۇپ، مەككىگە قېچىپ كېتىپ مۇرتەد بولغان ۋە مەككە ئاھالىسىنىڭ ئۆيىنى تېشىپ ئوغرىلىق قىلماقچى بولغاندا، تام ئۈستىگە يىقىلىپ ئۆلۈپ كەتكەن.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئىتائەت قىلىش ۋە ئۇنىڭ يولىغا ئەگىشىشنىڭ مۇھىملىقىنى ئەسكەرتىدۇ. پەيغەمبەرگە ئەگىشىش ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشنىڭ يولىدۇر.
• مۇئمىنلەرنىڭ يولىدىن ئايرىلىش ۋە ئىسلام جەمئىيىتىدىن چىقىپ كېتىش ئىنساننى ھالاكەتكە ئېلىپ بارىدۇ. شۇڭا مۇئمىنلەر ئىتتىپاق بولۇشى، ئىسلام ئۈممىتىدىن ئايرىلماسلىقى كېرەك.
• ھەق ئوچۇق-ئاشكارا بولغاندىن كېيىن ئۇنى رەت قىلىش ۋە باتىلنى تاللاش ئىنساننىڭ ئۆز قولى بىلەن ھالاكەتكە تاشلىنىشىدۇر. ئاللاھ تائالا ئىنساننى زورلاشقا مەجبۇرلىمايدۇ، بەلكى ئۇنىڭ ئىختىيارىغا قويۇپ بېرىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئىنسانلارنى توغرا يولغا باشلاش، ئۇلارنى جەھەننەم ئازابىدىن قۇتۇلدۇرۇش ئۈچۈن كەلگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. شۇڭا ھەر بىر ئىنسان ئىسلامنىڭ ئەھكاملىرىنى ئۆگىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشى ۋە مۇئمىنلەر بىلەن بىرگە بولۇشى كېرەك.
• ئاللاھ تائالانىڭ ئادىللىقى ۋە ھېكمىتى بۇ ئايەتتە ئوچۇق كۆرۈنىدۇ. ئۇ كىمنىڭ ھەقنى تاللىسا، ئۇنى ھىدايەت قىلىدۇ؛ كىمنىڭ باتىلنى تاللىسا، ئۇنى ئۆز ھالىغا قويۇپ بېرىدۇ. بۇ ئىنسانلارنى ھەقنى تاللاشقا ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.