نساء سۈرىسى — ئايەت 116

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• يُشْرَكْ بِهِ: ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش، يەنى ئاللاھتىن باشقا بىرەر نەرسىگە ئىبادەت قىلىش ياكى ئۇنى ئاللاھقا تەڭ قىلىش.
• مَا دُونَ ذَٰلِكَ: شېرىك كەلتۈرۈشتىن باشقا گۇناھلار.
• ضَلَالًا بَعِيدًا: ھەقىقەتتىن يىراق چەتكە چىقىپ، ھەق يولىنى پۈتۈنلەي يوقىتىش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ رەھمىتى ۋە ئەپۇ-مەغپىرىتىنىڭ چېگراسىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ ئۆزىگە شېرىك كەلتۈرۈلۈشىنى ھەرگىز مەغپىرەت قىلمايدۇ، يەنى بىرەر كىشى ئاللاھقا باشقا بىر نەرسىنى تەڭ قىلىپ ئىبادەت قىلسا، ئۇنىڭ بۇ گۇناھى ئەپۇ قىلىنمايدۇ. ئەمما شېرىك كەلتۈرۈشتىن باشقا گۇناھلار — مەسىلەن گۇناھى كەبىرە ۋە گۇناھى سەغىرە قاتارلىقلار — ئاللاھ خالىغان بەندىسى ئۈچۈن ئەپۇ قىلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە ھېكمىتىگە باغلىق. كىمكى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرسە، ئۇ ھەقىقەتەن ھەق يولىدىن ناھايىتى يىراق چەتكە چىقىپ، ھالاكەت يولىغا كىرىپ كەتكەن بولىدۇ. چۈنكى ئۇ يارىتىلغۇچى بىلەن يارىتىلغاننى باراۋەر قىلىپ، ئەڭ چوڭ زۇلۇمنى قىلغان بولىدۇ. بۇنداق كىشىنىڭ ھەقىقەتنى تېپىشى ۋە نىجاتلىققا ئېرىشىشى ئىنتايىن قىيىن.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ئەپۇ-مەغپىرىتىنىڭ چوڭلۇقىنى كۆرسىتىدۇ. شېرىكتىن باشقا گۇناھلار ئۈچۈن تەۋبە قىلغان ھەر قانداق بەندىنىڭ ئاللاھنىڭ مەغپىرىتىدىن ئۈمىد قىلىشى مۇمكىن.
• شېرىك كەلتۈرۈشنىڭ قانچىلىك ئېغىر گۇناھ ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن ھەرگىز ئەپۇ قىلىنمايدىغانلىقىنى بىلىش، ھەر بىر مۇسۇلماننى تەۋھىد ئەقىدىسىدە مۇستەھكەم تۇرۇشقا ئۈندەيدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئەپۇ قىلىشى ئۆز ئىرادىسىگە باغلىق ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش، بەندىنىڭ ھەر ۋاقىت تەۋبە قىلىشى ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشىغا تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئادالەتلىك ۋە رەھىمدىللىك پرىنسىپىنى نامايان قىلىدۇ: ئاللاھ بىر تەرەپتىن شېرىكنى قەتئىي رەت قىلىدۇ، يەنە بىر تەرەپتىن باشقا گۇناھلار ئۈچۈن تەۋبە قىلغۇچىلارغا ئەپۇ قىلىش يولىنى ئوچۇق قويىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك ۋە ئىللىقلىق تەرىپىنى كۆرسىتىپ، كىشىلەرنى ئىسلامغا ۋە قۇرئانغا قىزىقتۇرىدۇ.