نساء سۈرىسى — ئايەت 117

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• يَدْعُونَ: چاقىرىدۇلار، ئىبادەت قىلىدۇلار، يالۋۇرىدۇلار.
• مِن دُونِهِ: ئاللاھنى قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا.
• إِنَاثًا: ئاياللار، ئايال ئىسىملىك نەرسىلەر. بۇ يەردە مەنىسى: ئايال ئىسىملىرى بىلەن ئاتالغان بۇتلار (مەسىلەن: لات، ئۇززا، مەنات).
• شَيْطَانًا: شەيتان، ئىبلىس.
• مَرِيدًا: ئىتائەتتىن چىققان، سەركەش، ھەددىدىن ئاشقان، يامانلىقتا چېكى يوق.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت مەككە مۇشرىكلىرىنىڭ ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىلىرىنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار ئاللاھتىن باشقا چاقىرىۋاتقان، يالۋۇرۇۋاتقان نەرسىلىرى ئەسلىدە پايدا-زىيان يەتكۈزۈشكە قادىر بولمىغان، ئايال ئىسىملىرى بىلەن ئاتالغان بۇتلاردىن باشقا نەرسە ئەمەس. ئۇلار بۇ بۇتلارنى «لات»، «ئۇززا»، «مەنات» دەپ ئاتاپ، ئۇلارغا ئىلاھلىق سۈپىتى بېرىۋاتاتتى. ئەمەلىيەتتە بولسا، ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشى ئاللاھقا ئىتائەتتىن چىققان، سەركەشلىكتە ھەددىدىن ئاشقان شەيتانغا ئەگىشىشتىن باشقا نەرسە ئەمەس. چۈنكى ئۇلارنى بۇتلارغا چوقۇنۇشقا ئىلھاملاندۇرغان، ئۇلارنى بۇ يولغا باشلىغان دەل شۇ شەيتاندۇر. شەيتان ئۇلارنى ئازدۇرۇپ، ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشكە ئۈندىگەن، ئۇلارمۇ ئۇنىڭغا ئەگىشىپ، ئاللاھنى قويۇپ بۇتلارغا يۈزلىنىپ قالغان. شۇڭا ئۇلارنىڭ ئىبادەت قىلىۋاتقىنى ھەقىقەتتە ئاللاھ ئەمەس، بەلكى شەيتاننىڭ يولىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلىق ساۋاقلار

• ئاللاھتىن باشقا نەرسىگە يالۋۇرۇش، ئۇنىڭدىن مەدەت تىلەش ئىنساننى ھەقىقىي ئىلاھتىن يىراقلاشتۇرىدۇ ۋە شەيتاننىڭ تۇزىقىغا چۈشۈرۈپ قويىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى بىر ئاللاھقا باغلايدۇ، ئۇنى ھەر خىل خۇراپات ۋە بىمەنىلىكلەردىن قۇتقۇزىدۇ.
• ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئەڭ چوڭ زۇلۇم بولۇپ، ئۇنىڭدىن ساقلىنىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر.
• قۇرئان كەرىم ئىنساننى ھەقىقەتە قاراپ يېتەكلەيدۇ، ئۇنىڭدىكى ئايەتلەر ئىنساننىڭ ئەقلىنى ئويغىتىپ، توغرا يولنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئاددىي، چۈشىنىشلىك ۋە ئىنسان تەبىئىتىگە ئۇيغۇن بولغان دىندۇر؛ ئۇ ئىنساننى قۇللۇقتىن ئازاد قىلىپ، پەقەت ياراتقۇچىغا باغلايدۇ.