Nisâ Suresi — Ayet 116

Kelime Anlamları:

• Şirk: Allah’a ortak koşmak, O’ndan başkasına ibadet etmek veya O’na ait sıfatlardan birini başkasına vermek.
• Ma dûne zâlik: Bunun dışındaki (şirkten aşağıda kalan) günahlar.
• Dalâl: Doğru yoldan sapmak, hakikatten uzaklaşmak.
• Baîd: Çok uzak, derin ve kapsamlı bir sapkınlık.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Allah Teâlâ’nın mağfiret (bağışlama) konusundaki sınırlarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Yüce Allah, kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamayacağını bildirmektedir. Çünkü şirk, Allah’ın ulûhiyetine (ilâhlığına) yönelik en büyük saygısızlıktır; O’nun eşsiz ve benzersiz olduğu gerçeğini inkâr etmektir. Bu sebeple şirk, affı olmayan tek günahtır.

Ancak Allah’ın rahmeti o kadar geniştir ki, şirk dışındaki günahlar –ne kadar büyük olursa olsun– O’nun dilemesine bağlı olarak bağışlanabilir. Bu, müminler için büyük bir müjdedir. Kul, işlediği hatalardan dolayı ümitsizliğe kapılmamalı; tövbe kapısının her zaman açık olduğunu bilmelidir. Allah, dilediği kullarını affeder, dilediğini de adaletiyle karşılar. Bu, O’nun hem rahmetinin hem de hikmetinin bir gereğidir.

Âyetin sonunda ise şirkin sonucu çarpıcı bir ifadeyle anlatılır: Kim Allah’a ortak koşarsa, o kimse doğru yoldan çok uzak bir sapkınlığa düşmüştür. Çünkü o, yaratıcı ile yaratılanı, sonsuz kudret sahibi ile aciz kulu bir tutmuştur. Böyle bir kimse, hidayet rehberlerinden tamamen kopmuş, kalbi hakikate karşı kapanmış ve kurtuluş ümidini kaybetmiştir.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize iki önemli dersi öğretir: Birincisi, şirkten şiddetle kaçınmak; tevhid inancını kalbimizin derinliklerine yerleştirmek. İkincisi ise, günahlarımız için asla ümitsizliğe kapılmamak; Allah’ın rahmetinden her zaman ümitvar olmak. Çünkü O, tövbe eden kullarını sever ve onları bağışlar. Rabbimiz, bizleri şirkten ve her türlü sapkınlıktan uzak eylesin; kalplerimizi ihlas ve takva ile doldursun. Âmin.