نساء سۈرىسى — ئايەت 164

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• قَصَصْنَا: بىز بايان قىلدۇق، سۆزلەپ بەردۇق.
• تَكْلِيمًا: سۆزلەش، سۆز قىلىش (مەسدار بولۇپ، ئاللاھنىڭ مۇساغا سۆز قىلغانلىقىنى تەكىتلەش ئۈچۈن كەلگەن).

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، ئۇنىڭغا مۇنداق دەيدۇ: بىز نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق، ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنىڭ قىسسىلىرىنى ساڭا قۇرئاندا ئىلگىرى بايان قىلدۇق، يەنە بەزى پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇقكى، ئۇلارنىڭ قىسسىلىرىنى ساڭا بايان قىلمىدۇق. بۇنىڭدا بىر ھېكمەت بار بولۇپ، ئۇلارنىڭ ھەممىسىنى ساڭا ئېيتىپ بېرىش بىزنىڭ ھېكمىتىمىزگە مۇۋاپىق كەلمىدى. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ۋاسىتىسىز، بىۋاسىتە سۆزلەش ئارقىلىق ئالاھىدە ئىززەت-ھۆرمەت بەردى. بۇ سۆزلەش ھەقىقىي بولۇپ، ئاللاھنىڭ جالالىغا لايىق شەكىلدە ئەمەلگە ئاشتى. بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ سۆزلەش سۈپىتىنى ئىسپاتلايدۇ ۋە ئۇنىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ھەقىقىي سۆز قىلغانلىقىنى، ھېچقانداق ۋاسىتىسىز ئۇنىڭغا خىتاب قىلغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. يەھۇدىلار «ئاللاھ مۇساغا سۆز قىلغانمۇ يوق» دېگەن گۇماننى ئوتتۇرىغا قويغاندا، بۇ ئايەت ئۇلارنىڭ سۆزىنىڭ بىكارلىقىنى ئىسپاتلاپ، ئاللاھنىڭ مۇساغا ھەقىقىي سۆز قىلغانلىقىنى جاكارلىدى.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ھېكمەتلەر:

• ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرلەرنى ئىنسانلارغا يېتەكچى قىلىپ ئەۋەتكەن بولۇپ، ئۇلارنىڭ سانى كۆپ ۋە ئۇلارنىڭ ھەممىسى ھەقىقەتنى يەتكۈزگەن.
• قۇرئان كەرىمدە بايان قىلىنغان پەيغەمبەرلەرنىڭ قىسسىلىرى بىز ئۈچۈن ئىبرەت ۋە ساۋاقتۇر.
• ئاللاھنىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ۋاسىتىسىز سۆز قىلغانلىقى ئۇنىڭ ئالاھىدە ئىززەت-ھۆرمىتىنى كۆرسىتىدۇ ۋە ئاللاھنىڭ سۆزلەش سۈپىتىنى ئىسپاتلايدۇ.
• ئاللاھنىڭ ھېكمىتى چەكسىز بولۇپ، بەزى پەيغەمبەرلەرنىڭ قىسسىلىرىنى بىزگە ئېيتىپ بەرمىگەن، بۇنىڭدا بىز ئۈچۈن مەنپەئەت بار.
• بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنى تونۇشقا، شۇنداقلا ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە بولغان مۇھەببىتى ۋە ھۆرمىتىنى چۈشىنىشكە يېتەكلەيدۇ.
• ئىسلام دىنى ۋە قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنى ھەقىقەتكە يېتەكلەيدىغان، ئۇلارنىڭ قەلبىنى نۇرلاندۇرىدىغان مۇبارەك يېتەكچىدۇر.