Sura An-Nisa — Aya 18

Maana za Maneno:

• السَّيِّئَاتِ: Maovu na dhambi.
• حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ: Mauti inapomfikia, yaani wakati wa kusakaratika (roho inapoondoka).
• أَعْتَدْنَا: Tumeandaa au tumeitayarisha.

Ufafanuzi wa Aya:

Aya hii tukufu inaeleza kwamba toba (kuongoka) haikubaliwi kwa watu wanaoendelea kutenda maovu na dhambi, na hawajirudi kwa Mwenyezi Mungu mpaka mauti inapowafikia, ndipo mmoja wao husema: "Mimi nimetubu sasa." Toba ya namna hiyo haikubaliki kwa sababu imefanywa wakati wa kukata tamaa, si kwa ikhlasi na dhamira ya kweli ya kurejea kwa Mwenyezi Mungu.

Pia, toba haikubaliki kwa wale wanaokufa wakiwa makafiri, yaani wanaoendelea kukanusha Umoja wa Mwenyezi Mungu na Ujumbe wa Mtume Muhammad (S.A.W) mpaka kufariki kwao. Kwa hiyo, Mwenyezi Mungu amewaandalia watu hawa wote — wale walioendelea kufanya dhambi mpaka kufa na makafiri wanaokufa katika ukafiri wao — adhabu chungu na yenye kuuma sana.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Kuhimiza kuharakisha toba: Aya inatufundisha kwamba toba inapaswa kufanywa mapema kabla ya mauti kufika, kwani toba ya wakati wa mwisho haikubaliki. Hii inatufanya tujitahidi kurejea kwa Mwenyezi Mungu kila wakati na tusicheleweshe kuacha dhambi.
2. Kuonya dhidi ya kujidanganya: Muislamu anapaswa kuwa makini asijidanganye kwa kuahirisha toba akidhani atatubu wakati wa mauti, kwa sababu hakuna anayejua lini mauti itamjia.
3. Kuthibitisha rehema ya Mwenyezi Mungu na haki yake: Aya inaonyesha kwamba Mwenyezi Mungu ni Mwingi wa rehema kwa wale wanaotubu mapema, lakini pia ni Mwenye haki katika kuwaadhibu wanaoendelea kufanya maovu mpaka mwisho wa maisha yao.
4. Kutia hamasa ya kuishi katika utii: Kujua kwamba mauti inaweza kuja ghafla kunatufanya tuwe waangalifu katika matendo yetu, tuepuke dhambi, na tujikite katika kumtii Mwenyezi Mungu ili tufikie mauti tukiwa katika hali nzuri ya imani.
5. Kuthibitisha ukamilifu wa haki ya Mwenyezi Mungu: Aya inaonyesha kwamba Mwenyezi Mungu amewaandaa waumini wema Pepo, na wale wanaoendelea kufanya maovu mpaka kufa wameandaliwa adhabu, hivyo ni mwito kwa kila mtu kujichunguza na kurekebisha mwenendo wake kabla ya kufikia wakati usiorudiwa.