نساء سۈرىسى — ئايەت 67

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• وَإِذًا: بۇ ئەرەب تىلىدا ئىلگىرىكى جۈملىنىڭ جاۋابى سۈپىتىدە كېلىدىغان سۆز بولۇپ، بۇ يەردە «ئەگەر ئۇنداق قىلغان بولسا» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.
• لَآتَيْنَاهُم: بىز ئۇلارغا ئەلۋەتتە بەرگەن بولاتتۇق.
• مِّن لَّدُنَّا: بىزنىڭ دەرگاھىمىزدىن، يەنى ئۆز تەرىپىمىزدىن.
• أَجْرًا عَظِيمًا: ئۇلۇغ مۇكاپات، بۈيۈك ساۋاب.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت ئىلگىرىكى ئايەتلەر بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ئاللاھ تائالا مۇنافىقلارنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى بايان قىلىپ، ئۇلارغا ئەگەر ئىخلاس بىلەن ئىمان ئېيتىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ھەقىقىي ئىتائەت قىلغان بولسا، ئۇلارغا قانداق مۇكاپات بېرىلىدىغانلىقىنى ئېيتىدۇ.

ئاللاھ تائالا ئىلگىرىكى ئايەتتە: «ئەگەر ئۇلار ئۆزلىرىگە قىلىنغان نەسىھەتنى ئىجرا قىلغان بولسا، ئۇلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ۋە ئىمانىنى تېخىمۇ مۇستەھكەم قىلىدىغان ئىش بولاتتى» دەپ بايان قىلغاندىن كېيىن، بۇ ئايەتتە: «ئۇنداق قىلغان بولسا، بىز ئۇلارغا ئۆز دەرگاھىمىزدىن ئۇلۇغ مۇكاپات بەرگەن بولاتتۇق» دەيدۇ.

يەنى ئەگەر ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىخلاس بىلەن ئىجرا قىلىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھۆكۈملىرىگە قانائەت قىلىپ، ئاللاھ يولىدا چىداملىق بولغان بولسا، ئاللاھ ئۇلارغا دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بۈيۈك ساۋاب ۋە ئۇلۇغ مۇكاپات ئاتا قىلغان بولاتتى. بۇ مۇكاپات پەقەت ئاخىرەتتىكى جەننەتلا ئەمەس، بەلكى دۇنيادىمۇ غەلىبە، ئىززەت-ھۆرمەت ۋە ھىدايەتنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ئۇلارنىڭ تاقىتى يەتمەيدىغان ئېغىر تەكلىپلەرنى يۈكلىمەيدۇ. ئىلگىرىكى ئايەتتە تىلغا ئېلىنغان «ئۆز-ئارا ئۆلتۈرۈش» ياكى «يۇرتىدىن چىقىش» قاتارلىق ئېغىر تەكلىپلەر ئەمەلىيەتتە پەقەت بىر سىناق سۈپىتىدە تىلغا ئېلىنغان بولۇپ، ئاللاھ ئۇنى بەندىلىرىگە پەرز قىلمىغان. ئەگەر پەرز قىلغان تەقدىردىمۇ، ئۇنىڭغا ئىخلاس بىلەن ئىتائەت قىلغانلار ئۈچۈن ئاللاھنىڭ مۇكاپاتى چەكسىز ئۇلۇغدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە رەھىمدىل بولۇپ، ئۇلارنىڭ تاقىتى يەتمەيدىغان ئېغىر تەكلىپلەرنى يۈكلىمەيدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە مەرھەمىتىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر.
• ئىخلاس بىلەن ئىتائەت قىلغان بەندىلەرگە ئاللاھ ئۇلۇغ مۇكاپات ۋە بۈيۈك ساۋاب ۋەدە قىلىدۇ. بۇ ئىمان ۋە ئىتائەتنىڭ قىممىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىش ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھۆكۈملىرىگە قانائەت قىلىش مۇئمىننىڭ ئىمانىنى مۇستەھكەملەيدۇ ۋە ئۇنى ھىدايەت يولىغا يېتەكلەيدۇ.
• دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئىززەت-ھۆرمەت ۋە غەلىبە ئاللاھقا ھەقىقىي ئىتائەت قىلغانلار ئۈچۈندۇر. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانغا ئاتا قىلغان ئۇلۇغ مەرتىۋىسىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى قىيىنچىلىققا سېلىشنى ئەمەس، بەلكى ئاسانلىق ۋە رەھمەت يولىنى تۇتۇشنى تەشەببۇس قىلىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك ئەسلىيىتىنى نامايان قىلىدۇ.