Сураи Ан-Ниса — Оят 72

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• لَيُبَطِّئَنَّ: яқинан сустӣ мекунад ва дер мемонад; яъне касе, ки худро аз ҷанг дер медорад ва дигаронро низ ба дер мондан водор мекунад.
• مُصِيبَةٌ: фалокат, осеб ё нокомӣ; дар ин ҷо мақсад кушта шудан ё шикаст хӯрдан аст.
• شَهِيدًا: ҳозир, шоҳид; яъне касе, ки дар он ҷо ҳузур дошта бошад.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло ба мӯъминон хабар медиҳад, ки дар байни онҳо касоне ҳастанд, ки аз рафтан ба ҷанг барои рӯ ба рӯ шудан бо душман сустӣ мекунанд ва худро канор мегиранд. Ин гурӯҳ на танҳо худашон дер мемонанд, балки дигаронро низ аз ҷанг бозмедоранд ва ба сустӣ ташвиқ мекунанд. Онҳо мунофиқон ва касоне ҳастанд, ки имонashон заиф аст.

Пас агар ба шумо — эй мӯъминон — фалокате расад, монанди кушта шудан ё шикаст хӯрдан дар майдони ҷанг, яке аз онҳо аз саломатии худ шодмон мешавад ва мегӯяд: «Аллоҳ ба ман неъмат дод, ки бо онҳо ҳозир набудам, то ба ман низ он чизе, ки ба онҳо расид, мерасид.» Ӯ ин гуфторро аз рӯи фараҳ ва хушҳолӣ аз он ки дар ҷанг ҳузур надошт ва аз осеб эмин монд, мегӯяд.

Ин оят сифати мунофиқонро ошкор мекунад, ки онҳо на ба ҷиҳод таваҷҷуҳ доранд ва на ба сарнавишти мӯъминон ғам мехӯранд; балки танҳо ба манфиати шахсии худ фикр мекунанд. Вақте мӯъминон пирӯз мешаванд, онҳо пинҳон мешаванд ва вақте фалокате мерасад, аз канорагирии худ шод мешаванд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

• Қуръон ҳақиқатро равшан баён мекунад ва сифати мунофиқонро ошкор месозад, то мӯъминон аз онҳо ҳушёр бошанд ва фиреб нахӯранд.
• Ислом мӯъминонро ба ваҳдати саф, ҳамкорӣ ва ҷидду ҷаҳд дар роҳи ҳақ даъват мекунад, на ба сустӣ ва канорагирӣ.
• Дар ин оят тасаллие барои мӯъминон ҳаст, ки ҳангоми дучор шудан ба сахтиҳо ва фалокатҳо, онҳо бояд сабр кунанд ва ба Аллоҳ таваккал намоянд, на монанди мунофиқон аз саломатии худ шод шаванд ва ба ҷамоати мӯъминон беэътиноӣ кунанд.
• Қуръон ба мо меомӯзад, ки неъматҳои Аллоҳро набояд танҳо барои манфиати шахсӣ истифода кунем, балки бояд дар роҳи хайр ва ҳимояти ҷамоати исломӣ сарф намоем.
• Ин оят моро ба сӯи ихлос, ростқавлӣ ва масъулиятшиносӣ дар амалҳо ҳидоят мекунад, то ки аз сифатҳои мунофиқон дур бошем ва ба сифатҳои мӯъминони ростин ороста гардем.