Ан-Ниса сүресі — Аят 72

1. Сөздердің мағынасы:

• لَيُبَطِّئَنَّ — баяулатады, асықпайды, артта қалады. Бұл жерде соғысқа шығудан қасақана кешігетіндер туралы айтылады.
• مُّصِيبَةٌ — қиындық, апат, бақытсыздық. Бұл жерде өлтірілу немесе жеңіліс сияқты ауыр жағдай.
• شَهِيدًا — куәгер, қатысушы, яғни сол жерде болып, сол қиындыққа тап болған адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта мұсылмандардың арасында екіжүзділер мен иманы әлсіз адамдар да болатынын хабарлайды. Олар жаумен соғысуға шығудан жалтарып, өздері ғана емес, басқаларды да артта қалуға шақырып, баяулатады. Егер мұсылмандар соғыста жеңіліс тауып немесе қаза тауып, ауыр жағдайға тап болса, сол жалтарған адам қуанып: «Алла маған игілік берді, мен олармен бірге болмадым, сондықтан оларға келген қиындық маған келмеді» дейді. Ол өзінің соғысқа қатыспағанын жақсылық деп санап, мұсылмандардың басына түскен қиындыққа мүлде мүсіркемейді. Бұл — иманның әлсіздігі мен ниеттің бұзылғанының белгісі. Шын мүмін адам бауырластарының қайғысына ортақтасып, олармен бірге болуды арман етеді, ал мұндай адам тек өз басының амандығын ойлап, жалған қуанышқа беріледі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам — тек жеке бастың амандығын ойлайтын дін емес, ол бауырластық пен ортақ жауапкершілік діні. Мұсылман қауымның қайғысына да, қуанышына да ортақ болуы керек.
• Қиындық кезінде жалтарып, өзін аман сақтап қалуға тырысу — иманның әлсіздігінің белгісі. Шын мүмін қиындықта да, жеңісте де бауырластарымен бірге болады.
• Алланың берген игілігін дұрыс түсіну керек: бауырластарың қиындыққа тап болғанда өзіңнің аман қалуың — мақтанатын нәрсе емес, керісінше, оларға көмектесуге мүмкіндік.
• Бұл аят мұсылманды өзін-өзі тексеруге шақырады: мен қауымның жауапкершілігін сезінемін бе, әлде тек өз басымды ойлаймын ба?
• Исламның сұлулығы — ол адамды жалғыздыққа емес, бірлікке, жанашырлыққа және ортақ мақсатқа шақырады. Осыны түсінген адам діннің шынайы рухын сезініп, оған деген сүйіспеншілігі артады.