Niso surasi — Oyat 72

Kalimalarning ma'nolari:

• لَيُبَطِّئَنَّ — (jihodga) kechikadi, sekinlik qiladi, orqada qoladi.
• مُصِيبَةٌ — musibat, ofat, qatl yoki mag‘lubiyat kabi yomon hodisa.
• شَهِيدًا — hozir bo‘lgan, guvoh bo‘lgan (bu yerda jangda ishtirok etgan ma’nosida).

Tafsir:

Ey musulmonlar! Orangizda shunday kimsalar borki, ular dushmanga qarshi chiqishdan qasddan kechikadilar va boshqalarni ham jihoddan qaytaradilar. Bular munofiqlar va iymoni zaif kishilardir. Agar sizlarga qatl yoki mag‘lubiyat kabi bir musibat yetib kelsa, ular o‘zlarining omon qolganidan xursand bo‘lib: “Alloh menga ne’mat berdi, ular bilan birga jangda hozir bo‘lmadim, aks holda menga ham ularga yetgan musibat yetgan bo‘lardi”, deydilar. Ular bu so‘zlari bilan go‘yoki Allohning ne’matiga shukr qilayotgandek tuyuladi, lekin aslida bu ularning qo‘rqoqliklari va jihoddan qochishlarini oqlash uchun aytilgan yolg‘on bahonadir. Ular musulmonlarning azob-uqubatlarini ko‘rib, o‘zlarining chetda qolganlariga shukrona qiladilar, ammo bu ularning iymonsizligi va gunohlarini yanada oshiradi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarni jihod va Alloh yo‘lida kurashishga undaydi hamda jihoddan qochish munofiqlik alomati ekanini bildiradi.
2. Musulmon kishi birodarlarining qayg‘usiga sherik bo‘lishi, ularning musibatidan xafa bo‘lishi kerak, xursand bo‘lishi emas.
3. Jihoddan qochib, o‘zini omon saqlashni ne’mat deb bilish — noto‘g‘ri tushuncha bo‘lib, haqiqiy ne’mat Alloh yo‘lida jonini fido qilishdir.
4. Bu oyat musulmonlarni birlikka va dushmanga qarshi kurashda barchaning teng ishtirok etishiga chorlaydi, chunki jihoddan qochish jamoaga zarar yetkazadi.
5. Alloh taolo munofiqlarning hiyla-nayranglarini ochib berish orqali mo‘minlarni ularning makrlaridan ogoh qiladi.