Sure Nisâ — Ayet 78

Kelime Anlamları:

• Eynemâ tekûnû: Nerede olursanız olun
• Yüdrikkümül-mevt: Ölüm size ulaşır, sizi yakalar
• Bürûc: Kaleler, hisarlar, yüksek burçlar
• Müşeyyede: Sağlam, yüksek ve metin bir şekilde inşa edilmiş
• Hasene: İyilik, güzellik, bolluk, zafer gibi insanı sevindiren şeyler
• Seyyie: Kötülük, sıkıntı, kıtlık, yenilgi gibi insanı üzen şeyler
• Yefkahûne: Anlarlar, kavrarlar, idrak ederler

Tefsir:

Ey insanlar! Bilin ki ölüm, nerede olursanız olun mutlaka size ulaşacaktır. İster savaş meydanından kaçıp uzaklaşın, ister yüksek ve sağlam kalelerin içine sığının, ister dünyanın en ücra köşesine gidin; eceliniz geldiğinde ölüm sizi mutlaka bulacaktır. Hiçbir tedbir, hiçbir korunma, hiçbir kaçış Allah'ın takdirini engelleyemez. Bu, iman edenler için bir teselli, iman etmeyenler için ise bir uyarıdır.

Bu ayet, münafıkların tutarsız ve çelişkili tavırlarını gözler önüne sermektedir. Onlara bir iyilik, bir bolluk, bir zafer ulaştığında hemen "Bu Allah'tandır" derler ve bunu kendilerine bir lütuf sayarlar. Ancak başlarına bir sıkıntı, bir kıtlık, bir yenilgi geldiğinde ise bunu Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) mal ederler ve "Bu senin yüzünden, senin uğursuzluğundan başımıza geldi" derler. Ne büyük bir cehalet ve ne büyük bir haksızlık!

Allah Teâlâ, Peygamberimize bu iddialara cevap vermesini emrederek buyuruyor ki: "De ki: Bütün bunlar, iyisiyle kötüsüyle, hayrıyla şerriyle, hepsi Allah'tandır." Yani her şey Allah'ın kaza ve kaderiyledir. İyilik de O'ndan gelir, kötülük de O'nun takdiriyle olur. Hiçbir şey O'nun izni dışında gerçekleşmez. Öyleyse insanların iyiliği Allah'a, kötülüğü Peygamber'e nispet etmeleri ne kadar yanlış ve tutarsız bir davranıştır!

Allah Teâlâ, bu tutarsız tavırlarından dolayı onları kınamakta ve şöyle buyurmaktadır: "Bu insanlara ne oluyor ki neredeyse hiçbir sözü anlamıyorlar?" Onların kalpleri mühürlenmiş, akılları kilitlenmiştir. Kendilerine anlatılan gerçekleri kavrayamazlar, öğütten faydalanamazlar. Çünkü kalplerinde hastalık vardır ve bu hastalık onların doğruyu görmelerine engel olmaktadır.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize önemli bir ders vermektedir: Mümin, başına gelen her şeyin Allah'tan olduğunu bilir ve hem iyilikte hem de kötülükte Allah'a tevekkül eder. Başına gelen sıkıntılarda isyan etmez, kimseyi suçlamaz, bilakis sabreder ve Allah'tan hayır diler. Çünkü bilir ki Allah'ın takdir ettiği her şeyde bir hikmet vardır. Belki de hayır sandığı şey şerdir, şer sandığı şey hayırdır. Rabbimiz bizlere bu derin anlayışı nasip eylesin, bizi O'nu hakkıyla bilen ve O'na hakkıyla tevekkül eden kullarından eylesin. Amin.