G'ofir surasi — Oyat 61

Kalimalarning ma'nolari:

• Mubsiron: yorug', nurli, ko'zga ko'rinadigan qilib.
• Zuu fadl: katta fazl-u marhamat sohibi.

Tafsir:

Alloh taolo o'z bandalariga bo'lgan cheksiz marhamati ila kechani va kunduzni yaratdi. Kechani qorong'u va sokin qilib qo'ydi, toki sizlar unda dam olasizlar, tanlaringiz taskin topadi, ruhingiz orom oladi. Chunki kechaning qorong'uligi va salqinligi harakatlarning susayishiga va hissiyotlarning tinishiga sabab bo'ladi. Kunduzni esa yorug' qilib yaratdi, toki sizlar unda ko'z bilan ko'rib, tirikchilik yo'llarini topasizlar, ishlaringizni yuritasizlar, kasb-u hunar qilib, rizqingizni topasizlar.

Albatta, Alloh taolo odamlarga katta fazl-u marhamat sohibidir. U zot ularga zohiriy va botiniy ne'matlarini bekamu ko'st qilib berdi. Ammo odamlarning ko'pchiligi bu ne'matlarga shukr qilmaydilar. Ular Allohning yagona ekanligiga iqror bo'lib, Unga ibodat qilish o'rniga, Unga shirk keltiradilar va ne'mat beruvchi zotni tan olmaydilar. Bu ularning nodonligi va johilligidandir.

Foydalar:

1. Alloh taoloning kecha va kunduzni yaratishi Uning bandalariga bo'lgan buyuk marhamati va g'amxo'rligining belgisidir. Bu ne'matlar insonning dam olishi va ishlashi uchun mutanosib qilib yaratilgan.
2. Inson o'z hayotida kecha va kunduzning almashinuvini kuzatar ekan, Allohning qudrati va hikmatini anglab, Unga shukr qilishi lozim.
3. Shukr qilish — ne'matlarning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi. Alloh taolo Qur'onda: "Agar shukr qilsangizlar, albatta, sizlarga ziyoda qilurman", deb va'da qilgan.
4. Ko'pchilik odamlarning shukr qilmasligi ularning johilligi va g'aftatda ekanligini ko'rsatadi. Mo'min kishi esa doimo shukr qiluvchi va ne'mat beruvchi zotni tan oluvchi bo'lishi kerak.
5. Ushbu oyat insonni tabiatdagi mo''jizalarni o'ylashga va Allohning buyukligini tasavvur qilishga chorlaydi. Kechaning sukunati va kunduzning yorug'ligi — har biri alohida ne'mat bo'lib, ularning har birida inson uchun saboqlar bordir.