غافر سۈرىسى — ئايەت 76

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ادْخُلُوا: كىرىڭلار.
• أَبْوَابَ جَهَنَّمَ: جەھەننەمنىڭ ئەشىكلىرى. جەھەننەمنىڭ يەتتە دەرۋازىسى بار بولۇپ، ھەر بىر تائىپە ئۆزىگە تەقسىم قىلىنغان دەرۋازىدىن كىرىدۇ.
• خَالِدِينَ: مەڭگۈ قالغۇچىلار بولۇپ.
• مَثْوَى: تۇرالغۇ، جاي، مەسكەن.
• الْمُتَكَبِّرِينَ: تەكەببۇرلۇق قىلغۇچىلار، يەنى ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن ۋە ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشتىن باش تارتىپ، ئۆزىنى چوڭ تۇتقان كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە كاپىرلار ۋە تەكەببۇرلارغا قىيامەت كۈنى ئېيتىلىدىغان سۆزنى بايان قىلىدۇ: «جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرىدىن كىرىڭلار، ئۇنىڭ ئىچىدە مەڭگۈ قالىسىلەر!» بۇ ئۇلارنىڭ دۇنيادا ئاللاھقا كاپىر بولغانلىقى ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئاسىيلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن بېرىلگەن جازادۇر. ئۇلار جەھەننەمگە كىرگەندىن كېيىن ئۇنىڭدىن ھەرگىز چىقىپ كېتەلمەيدۇ، ئازاب ئىچىدە مەڭگۈ قالىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تەئالا: «تەكەببۇرلارنىڭ تۇرالغۇسى نېمىدېگەن يامان!» دەپ ئېيتىدۇ. بۇ يەردە «مەسكەن» ياكى «تۇرالغۇ» دېگەن سۆز ئىشلىتىلگەن بولۇپ، «كىرىش ئورنى» دېگەن سۆز ئىشلىتىلمىگەن. بۇنىڭ ھېكمىتى شۇكى، ئۇلارنىڭ جەھەننەمگە كىرىشى پەقەت بىر قېتىملىق كىرىش ئەمەس، بەلكى ئۇ يەردە مەڭگۈ ئەبەدىي تۇرۇش ۋە قالاش ئۈچۈندۇر. شۇڭا بۇ ئايەت تەكەببۇرلۇقنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ نەقەدەر دەھشەتلىك ئىكەنلىكىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ.

تەكەببۇرلۇق دېگەن — ھەقنى قوبۇل قىلماسلىق، باشقىلارنى كەمسىتىش ۋە ئۆزىنى ھەددىدىن زىيادە چوڭ تۇتۇش. بۇ خاراكتېر كىشىنى ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشتىن ۋە پەيغەمبەرلەرنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلىشتىن توسىدۇ. شۇڭا ئىسلام دىنى بىزنى تەكەببۇرلۇقتىن قاتتىق چەكلەپ، كىچىك پېئىللىق، تەۋازۇ ۋە ھەقنى قوبۇل قىلىشقا چاقىرىدۇ. ئەگەر بىز دۇنيادا تەۋازۇ قىلىپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنساق، ئاخىرەتتە جەھەننەم ئازابىدىن قۇتۇلۇپ، جەننەتنىڭ مەڭگۈلۈك نېئمەتلىرىگە ئېرىشىمىز. ئاللاھ بىزنى تەكەببۇرلۇقتىن ساقلىسۇن ۋە ئۆزىنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشتۈرسۈن!