Zuxruf surasi — Oyat 29

Kalima ma'nolari:

• بَلْ – Yo'q, aksincha (oldingi so'zni rad etish uchun).
• مَتَّعْتُ – Men foyda berdim, muhlat berdim, hayot ne'matlarini berib qo'ydim.
• هَٰؤُلَاءِ – Bular (Makkadagi mushriklar).
• آبَاءَهُمْ – Ularning ota-bobolari.
• الْحَقُّ – Haq (Qur'on).
• رَسُولٌ مُّبِينٌ – Ochiq-oydin bayon qiluvchi payg'ambar (Muhammad sollallohu alayhi vasallam).

Tafsir:

Ey Muhammad sollallohu alayhi vasallam! Bu mushriklar: "Agar shu Qur'on haq bo'lsa, nega unga avvalgi buyuk kishilarimizdan biriga tushirilmadi?", deb aytishdi. Alloh taolo ularning bu so'zlariga javoban aytadiki: Yo'q, Men bu mushriklarni ham, ulardan oldingi ota-bobolarini ham darhol halok qilmadim, balki ularga uzoq umr berdim va dunyo ne'matlaridan bahramand qildim. Men ularni gunohlari uchun birdaniga jazolashga shoshilmadim. Toki ularga haq – Qur'oni Karim keldi va ochiq-oydin bayon qiluvchi Rasul – Muhammad sollallohu alayhi vasallam keldi. U ularga dinlarida kerak bo'lgan barcha narsalarni, halol va haromni, buyruq va qaytaqlarni aniq bayon qilib berdi. Shunga qaramay, ular iymon keltirmadilar va o'jarlikda davom etdilar.

Foydalar:

1. Alloh taoloning rahmati va hilmiga (yumshoqligiga) dalolat qiladi – U bandalariga muhlat beradi, ularning tavba qilishlarini kutadi, jazolashga shoshilmaydi.
2. Qur'on va Rasulning kelishi – bu Allohning insonlarga eng katta ne'matidir, chunki ular orqali haq yo'l oydinlashadi.
3. Inson umrining uzoqligi va dunyo ne'matlari – sinovdir, ular kishini mag'rurlantirmasligi kerak, balki shukr qilishga undashi lozim.
4. Payg'ambarlarning vazifasi – haqni ochiq-oydin bayon qilishdir, shuning uchun ularni yolg'onga chiqarish o'ta og'ir gunohdir.
5. Bu oyat mo'minlarga sabr va umid bag'ishlaydi – haq kelgach, batil yo'qoladi, ammo bu jarayon o'z vaqtida bo'ladi.