زخرف سۈرىسى — ئايەت 57

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• «ضُرِبَ ... مَثَلًا»: مىسال قىلىندى، يەنى بىرەر نەرسىنى سېلىشتۇرۇش ئۈچۈن مىسال قىلىپ كەلتۈرۈلدى.
• «يَصِدُّونَ»: ئاۋازلىق ۋارقىرايدۇ، توپ بولۇپ ۋارقىراپ، شاۋقۇن-سۈرەن قىلىدۇ، دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، مۇشرىكلارنىڭ مەريەم ئوغلى ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى مىسال قىلىپ كەلتۈرگەن چاغدىكى ھەرىكىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئىيسا ئەلەيھىسسالامنى ئاللاھنىڭ ئىبادىتىگە لايىق دەپ قارىغان ناسارالارنىڭ ئىشىنى باھانە قىلىپ، «ئىيسا ئەگەر ئىبادەتكە لايىق بولسا، بىزنىڭ بۇتلىرىمىزمۇ شۇنىڭدەك ئىبادەتكە لايىق» دەپ دەۋا قىلىشتى. بۇ ئۇلارنىڭ «سىلەر ۋە ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلىرىڭلار جەھەننەمنىڭ يېقىلغۇسىدۇر» دېگەن ئايەتنى خاتا چۈشىنىپ، ئۇنى ئۆزلىرىنىڭ بۇتلىرىغا قارىتىپ، ئىيسا ئەلەيھىسسالامنىمۇ شۇنىڭ ئىچىگە كىرگۈزۈۋەتكەنلىكىدىن كېلىپ چىققان. شۇ چاغدا مۇشرىكلار بۇنى ئاڭلاپ، خۇشاللىقىدىن ۋارقىراپ، شاۋقۇن-سۈرەن قىلىپ، «بىز رازى، بىزنىڭ بۇتلىرىمىز ئىيسا بىلەن ئوخشاش دەرىجىدە بولسا بولىدۇ» دېيىشتى. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ بۇ خاتا چۈشەنچىسىنى رەت قىلىپ، ئىيسا ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭغا ئوخشاش ئاللاھنىڭ ئىلگىرى ئەزەلدىن ياخشىلىقنى ئاتا قىلغان بەندىلىرىنىڭ جەھەننەمدىن يىراق قىلىنىدىغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ئوتقا تاشلىنىدىغان بۇتلار ۋە ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان نەرسىلەرگە ئوخشىمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى. بۇ ئايەت مۇشرىكلارنىڭ ھەقىقەتنى بۇرمىلاپ، ئۆزلىرىنىڭ باتىل ئېتىقادىنى قوغداش ئۈچۈن قىلغان ھەرىكىتىنى ئاشكارىلايدۇ ھەمدە مۇئمىنلەرگە ھەقىقەتنى چۈشىنىشتە روشەنلىك بېرىدۇ.

1. دەۋەت ئۇسلۇبى:

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى چۈشىنىشتە ئالدىراپ ھۆكۈم چىقىرىش ۋە ئۆزىنىڭ نەپسى خاھىشىغا ئەگىشىپ، ئايەتلەرنى بۇرمىلاش ئىنساننى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق مەسىلىنى ئۆز ھۆكمى بىلەن ھەل قىلىدۇ، بىز ئۇنىڭ كەلامىنى چوڭقۇر چۈشىنىپ، ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىشىمىز كېرەك. ئىسلام دىنى ھەممە ئادەمنى ھەقىقەتكە، ئادالەتكە ۋە ئاللاھقا بولغان سىدىقىي ئىبادەتكە چاقىرىدۇ. كېلىڭلار، قۇرئان كەرىمنىڭ نۇرى بىلەن قەلبىمىزنى يورۇتۇپ، ھەقىقەتنى تونۇپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىش يولىدا مۇستەھكەم قەدەم باسايلىق!