Surat Az-Zukhruf — Ayat 57

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• ضُرِبَ مَثَلًا (dhuriba matsalan): digawe tuladha utawa dipindhakake.
• يَصِدُّونَ (yashiddūn): padha nguwuh-uwuh, padha rame-rame surak, padha nggawe geger amarga bungah.
• ابْنُ مَرْيَمَ (Ibnu Maryam): putrane Maryam, yaiku Nabi Isa 'alaihissalam.

2) Katrangané ayat:

Nalika wong-wong kafir Quraisy padha digawe tuladha bab Nabi Isa putrane Maryam, yaiku nalika wong-wong mau padha mbantah lan padha nyocokake yen Nabi Isa iku disembah dening wong Nasrani, banjur wong-wong mau padha nguwuh-uwuh lan surak-surak kanthi bungah banget. Kelakone mangkono iku nalika tumurun ayat: "Satemene kowe lan apa kang padha kok sembah saliyane Allah iku dadi bahan bakar neraka Jahanam, kowe kabeh padha mlebu ing kono" (Al-Anbiya': 98). Wong-wong musyrik banjur padha ngomong: "Awaké dhéwé wis lega lan seneng yen para sesembahané awaké dhéwé iku padha karo Nabi Isa." Mulané Allah banjur nurunake ayat: "Satemene wong-wong kang wis ditemtokake dening Allah bakal oleh kabagjan, wong-wong iku padha diadohake saka neraka" (Al-Anbiya': 101). Dadi, kang bakal dicemplungake ing neraka iku mung sesembahané wong musyrik kang padha diridhoi disembah.

Ayat iki nuduhake yen wong-wong musyrik iku padha golek-golek alesan kanggo mbantah lan nolak dakwahé Nabi Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam. Nalika padha krungu ayat kang nyebutake yen sesembahané padha mlebu neraka, wong-wong mau banjur njupuk tuladha Nabi Isa kang disembah dening wong Nasrani, banjur padha ngomong kanthi rame: "Yen mangkono, Nabi Isa uga mlebu neraka, lan awaké dhéwé lega yen sesembahané awaké dhéwé padha karo Nabi Isa." Iki minangka wujud bantahan kang ora ana dhasaré, amarga Nabi Isa iku dudu sesembahan kang diridhoi disembah, nanging dheweke iku hamba lan rasul Allah kang mulya. Dheweke ora kena dicemplungake ing neraka, malah wis ditemtokake dening Allah bakal oleh kabagjan lan diadohake saka neraka.

3) Faedah-faedah kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake marang kita yen wong-wong kang mbantah kebenaran iku kerep golek-golek alesan kang ora masuk akal, lan padha bungah-bungah nalika rumangsa bisa mbantah. Nanging kabeh iku ora bakal bisa ngalahake kebenaran kang wis ditemtokake dening Allah.
• Kita kudu ngerti yen Nabi Isa 'alaihissalam iku hamba Allah kang mulya, dudu sesembahan. Dheweke ora padha karo sesembahan-sesembahané wong musyrik kang ora ana dhasaré.
• Ayat iki uga nuduhake yen Allah iku Maha Adil lan Maha Ngerti. Panjenengane wis nemtokake sapa kang bakal oleh kabagjan lan sapa kang bakal diadohake saka neraka. Mulané, kita kudu tansah ngupaya dadi wong kang oleh kabagjan saka Allah.
• Saka ayat iki, kita bisa sinau yen Islam iku agama kang ngajeni para nabi lan rasul, kalebu Nabi Isa 'alaihissalam. Kita ora nyembah marang dheweke, nanging kita ngajeni lan ngimani dheweke minangka rasul Allah.
• Ayat iki nuwuhake rasa seneng lan semangat kanggo sinau Al-Qur'an, amarga ing jero Al-Qur'an ana akeh piwulang lan katrangan kang bisa nggawe kita luwih cedhak marang Allah lan luwih ngerti bab agama.