Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 57

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ضُرِبَ مَثَلًا — «мисал келтирилди», «салыштыруу катары айтылды» деген мааниде.
• يَصِدُّونَ — «кыйкырышат», «чуу салышат», «үнүн көтөрүп каршы чыгышат» дегенди билдирет. Бул жерде кубаныч же каршылык менен чуу көтөрүү маанисинде келген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, мушриктердин бир окуясын эскерет. Аларга аят түшүп, анда Аллахтан башка сыйынган нерселердин баары тозокко кирери айтылганда, мушриктер муну өздөрүнүн пайдасына бурмалашты. Алар: «Биз христиандар сыйынган ошол Иса да тозокко кирет деп эсептейбиз, демек биздин буттар да Иса сыяктуу эле, аларга да сыйынууга болот» деп талашып-тартышып, чуу көтөрүштү.

Алар Исаны (ага Аллахтын саламы болсун) Аллахка шерик кошууга далил кылып алууга аракет кылышты. Бирок бул алардын жаңылыш түшүнүгү эле. Анткени Иса пайгамбар өзү эч качан адамдарды өзүнө сыйынууга чакырган эмес, тескерисинче, жалгыз Аллахка сыйынууга чакырган. Аллах Таала кийинки аяттарда Исанын жана башка ыймандуу пенделердин тозоктон алыс экенин, ал эми тозокко каапырлар жана өздөрү ыраазы болуп сыйынылган нерселер кирерин түшүндүргөн.

Ошентип, мушриктердин бул чуусу жана талашы алардын акыйкатты кабыл албай, өздөрүнүн жалган жолунда кайра-кайра туруп алуусунан улам болгон. Алар Исаны мисал кылып, өздөрүнүн буттарын актоого аракет кылышты, бирок бул алардын наадандыгын жана акыйкатка моюн сунбастыгын гана көрсөттү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Акыйкатты издөө — адам акыйкатты өз каалоосуна ылайыкташтырууга аракет кылбашы керек. Мушриктер өздөрүнүн жалган жолун актоо үчүн аятты бурмалашты, бул алардын адашуусун гана күчөттү.
• Пайгамбарларды туура түшүнүү — Иса (ага Аллахтын саламы болсун) Аллахтын ыймандуу пендеси жана пайгамбары болгон. Ага сыйынуу туура эмес, ал эми аны Аллахка шерик кылуу — чоң ката. Бул аят аркылуу биз пайгамбарлардын ордун туура түшүнүп, жалгыз Аллахка сыйынууга чакырылганбыз.
• Сабырдуулук жана акыйкатта бекем туруу — пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) өзүнүн эли тарабынан чуу-талаш менен каршы алынганда да акыйкатты айтуудан тайган эмес. Бул бизге кыйынчылыктарга карабастан, акыйкатты айтууга жана сабыр кылууга үйрөтөт.
• Курандын даанышмандыгы — Аллах Таала өз китебинде акыйкатты ачык-айкын кылып түшүндүрөт. Куранды окуп-үйрөнүү, анын маанилерин терең түшүнүү — ыймандуу адамдын милдети. Куран аркылуу биз адашуудан сактанып, туура жолду табабыз.