Ад-Духан сүрөсү — Аят 16

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

— «نَبْطِشُ»: кармайбыз, катуу жазалайбыз.

— «الْبَطْشَةَ الْكُبْرَىٰ»: эң чоң, эң катуу кармоо, башкача айтканда эң оор жаза.

— «مُنتَقِمُونَ»: өч алуучубуз, жазалоочубуз.

1. Бул аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ага ыйман келтиргендерге кайрылып, каапырлардын эң чоң жазага тартыла турган күнүн эскертип жатат. Бул күн — алардын күнөөлөрү үчүн өч алына турган күн. Айрым тафсирчилер бул «эң чоң кармоо» Бадр согушунун күнү болгон деп айтышат, анда каапырлар катуу жеңилүүгө учурап, Аллах аларды дүйнөдө эле жазалаганын көрсөткөн. Дагы бир мааниде бул кыямат күнүндөгү эң оор жаза болушу мүмкүн. Кандай болбосун, аяттын маңызы — Аллах каапырларды жана Анын элчилерин жалганга чыгаргандарды сөзсүз жазалайт, алардын кылган иштери үчүн өч алат дегенди билдирет. Аллах адилеттүү, Анын жазасы да, ырайымы да чексиз.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

— Аллах Таала адилеттүү жана кудуреттүү. Ал залымдарды жана каапырларды эч качан жазасыз калтырбайт. Бул ыймандуу адамга сооронуч берет: эгер дүйнөдө адилетсиздикке кабылсаң, Аллахтын өч алуусу сөзсүз келет.

— Бадр согушундагы жеңиш — Аллахтын пенделерине болгон жардамынын жана Анын убадасынын чындыгынын далили. Бул окуя ыймандууларга Аллахка таянуунун маанисин үйрөтөт.

— Аятта «Биз өч алуучубуз» деп Аллах Өзү жөнүндө айткан. Бул Аллахтын ысымдарынын бири — «Мунтаким» (Өч алуучу) экенин эскертет. Аллахтан коркуу жана Ага баш ийүү — куткаруунун жолу.

— Каапырларга эскертүү болгон бул аят бизге да сабак: эгер кимдир бирөө Аллахтын буйруктарынан баш тартса, анын акыбети оор болот. Ошондуктан Исламды карманып, Аллахтын ырайымына жетүүгө умтулушубуз керек.

— Аллахтын өч алуусу адилеттик менен коштолот, Ал эч кимге зулумдук кылбайт. Бул бизди Аллахтын адилеттигине ишенүүгө жана Анын өкүмүнө ыраазы болууга чакырат.

— Бул аят ошондой эле пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) чыдамдуулугун жана Аллахтын жардамына болгон ишенимин көрсөтөт. Биз да кыйынчылыктарга төзүмдүү болуп, Аллахтын жардамын күтүшүбүз керек.