Ад-Духан сүрөсү — Аят 39

1. Сөздөрдүн мааниси:

• مَا خَلَقْنَاهُمَا — «Биз аларды (асман менен жерди) жараткан жокпуз».
• بِالْحَقِّ — «акыйкат менен», башкача айтканда, олуттуу максат, даанышмандык жана адилеттик менен.
• أَكْثَرَهُمْ — «алардын көпчүлүгү», бул жердеги «алар» — Аллахка шерик кошкон мушриктер.
• لَا يَعْلَمُونَ — «билишпейт», башкача айтканда, түшүнүшпөйт, ой жүгүртүшпөйт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала асмандарды жана жерди оюн-тамаша үчүн, же болбосо пайдасыз, максатсыз жараткан эмес. Тескерисинче, аларды улуу даанышмандык, адилеттик жана акыйкат менен жараткан. Бул жаратуунун артында терең сырлар, хикметтер жана адам баласы үчүн чоң пайдалар жатат. Асман менен жердин түзүлүшү, алардын ортосундагы тартип — мунун баары Аллахтын кудуретүнүн, илиминин жана хикметинен кабар берет. Бирок Аллахка шерик кошкон адамдардын көпчүлүгү бул чындыкты түшүнүшпөйт, терең ой жүгүртүшпөйт. Алар асман менен жерге карап, андагы далилдерден сабак алышпайт, себеби алар акыретке ишенишпейт, сыйлыкка үмүт кылышпайт жана азаптан коркушпайт. Эгер алар ой жүгүрткөндө, бул жаратылыштын баары акыйкат менен жаратылганын жана Жаратуучунун улуулугун түшүнүшмөк.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ааламдын жаратылышы кокустан же оюн-тамаша үчүн эмес, терең хикмет жана акыйкат менен жаратылган. Бул Аллахтын даанышмандыгын жана кудуретүн таанууга чакырат.
• Асман менен жер жөнүндө ой жүгүртүү, алардын тартибин байкоо — Аллахка болгон ишенимди бекемдейт жана ыйманды күчөтөт.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, акылды иштетүүгө, жаратылыштын сырларын түшүнүүгө чакырат. Бул диндин илимге жана ой жүгүртүүгө болгон мамилесин көрсөтөт.
• Адам баласы өзүнүн жаратылышынын максатын түшүнүп, жоопкерчилигин сезиши керек. Бул дүйнө оюн-тамаша эмес, сыноо жана акыйкат үчүн жаратылган.
• Куран окуганда, аяттардын маанисин терең түшүнүп, алардан сабак алуу — ыймандуу адамдын милдети. Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, Аллахтын жараткандарындагы хикметти көрүүгө үндөйт.