Duxan surəsi — Ayə 39

Sözlerin izahı:

• خَلَقْنَاهُمَا — "Onları yaratdıq" — burada "onlar" dedikdə göylər və yer nəzərdə tutulur.
• بِالْحَقِّ — "haqq ilə" — yəni boş yerə, oyun-oyuncaq üçün deyil, əksinə, müəyyən bir hikmət, məqsəd və vəzifə üçün.
• أَكْثَرَهُمْ — "onların çoxu" — burada müşriklər nəzərdə tutulur.
• لَا يَعْلَمُونَ — "bilmirlər" — yəni bu həqiqəti dərk etmirlər.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, göyləri və yeri, həmçinin onların arasında olan hər şeyi yaratmaqdan məqsəd heç də əyləncə və boş iş deyildi. Biz onları yalnız haqq ilə — yəni Öz hikmətimizə uyğun, ciddi bir məqsəd və vəzifə üçün yaratdıq. Göylərin və yerin yaradılışında Allahın varlığına, qüdrətinə və hikmətinə dəlalət edən açıq-aydın əlamətlər vardır. Onların nizamlı hərəkəti, bir-biri ilə əlaqəsi və insanın həyatı üçün hazırlanması — hamısı Allahın sonsuz hikmətinin təzahürüdür.

Lakin müşriklərin çoxu bu həqiqəti bilmir və dərk etmir. Onlar göylərə və yerə baxsalar da, onların yaradılışındakı məqsədi düşünmürlər. Çünki onlar axirətə, savaba və cəzaya inanmırlar. Əgər onlar yaradılışın hikmətini dərk etsəydilər, Allahı tanıyar, yalnız Ona ibadət edər və Onun buyurduğu yolla gedərdilər.

Bu ayə bizə xatırladır ki, kainatdakı hər şey bir məqsədlə yaradılmışdır. İnsan da bu kainatın bir parçası olaraq, öz yaradılışının məqsədini düşünməli və Allahın haqq yoluna yönəlməlidir. Göylərin və yerin yaradılışındakı bu möhtəşəm nizam, Uca Allahın varlığının və birliyinin ən böyük dəlillərindən biridir. Gəlin bu dəlillər üzərində düşünək, Allahı tanıyaq və Ona şükür edək — çünki həqiqi xoşbəxtlik yalnız Onu tanımaqda və Ona ibadət etməkdədir.