Duxon surasi — Oyat 49

Kalimalarning ma'nolari:

• "Zuq" – tatib ko‘r, tot.
• "Al-Aziz" – qudratli, g‘olib, o‘z qavmi orasida izzatli bo‘lgan.
• "Al-Karim" – oliyjanob, saxovatli, hurmatli.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo do‘zax azobiga duchor bo‘lgan gunohkor kofirga, uning ahvolini masxara qilgan holda, shunday deyilishini xabar beradi: "Endi bu azobni tatib ko‘r! Chunki sen o‘z qavming orasida aziz (qudratli) va karim (hurmatli, oliyjanob) eding-ku!" Ya'ni, dunyoda o‘ziga berilgan kuch-qudrat, boylik va mavqega suyanib, haqni inkor etgan va o‘zini ulug‘ sanagan bu kimsaga, endi esa xorlik va azob ichida bo‘lgan bir paytda, uning o‘tmishdagi "azizlik" va "karimligi" eslatilib, ustidan kulish va tahqirlash orqali uning holati yanada og‘irlashtiriladi. Bu so‘zlar unga taskin berish uchun emas, balki uning dunyoviy maqomi endi hech narsaga yaramayotganini, oxiratda esa faqat amallar hal qilishini anglatuvchi kinoyali tahqirdir.

Foydalar:

1. Bu oyat insonni dunyoviy boylik, kuch va mavqega mag‘rurlanib, Allohning amrlaridan yuz o‘girishdan qattiq ogohlantiradi. Chunki oxiratda bu narsalar hech qanday foyda bermaydi.
2. Alloh taoloning adolati va hikmatini ko‘rsatadi: har bir kishi qilgan amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi.
3. Inson o‘zini qanchalik kuchli va hurmatli deb hisoblamasin, Allohning huzurida faqat taqvo va solih amallar qadrli ekanini uqtiradi.
4. Bu oyat mo‘minlarga o‘zlarini kamtar tutishni, Allohning bergan ne’matlariga shukr qilishni va oxirat uchun amal qilishni o‘rgatadi.