Ад-Духан сүресі — Аят 9

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلْ (бәл): "Жоқ, керісінше" деген мағынадағы жалғаулық шылау. Алдында айтылған ойды жоққа шығарып, жаңа мағынаға көшуді білдіреді.
• شَكٍّ (шәккин): Күмән, шүбә, екіұштылық — ақиқатты біле тұра оған сенімсіздік таныту.
• يَلْعَبُونَ (йәл'абун): Ойнап жүр, жеңіл-желпі қарап, байыпсыздық танытып жүр.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың қиямет-қайым мен Құран туралы алдында айтылған ескертулерге қарсылық білдірген мүшріктерге қатысты сөзі. Олар ақиқатты мойындамай, оған сенімсіздік танытып, күмән ішінде қалды. Олар қиямет күнінің болатынына да, Құранның Аллаһтан түскен кітап екеніне де шын жүректен сенбеді. Осы күмәндарының салдарынан олар пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы келемеждей әрекеттер жасап, ақиқатты ойын-сауыққа айналдырды. Олар өздерінің бос әурешіліктерімен және жалған нанымдарымен айналысып, шынайы сенімге бет бұрмады. Яғни, олардың мәселесі білімсіздік емес — оларға ақиқат жеткізілді, бірақ олар оны әдейі күмәнмен қарсы алып, жеңілтек қарады.

1. Алынатын ғибраттар:

• Күмән — сенімнің қас жауы: Адам ақиқатқа жеткен соң оны күмәнмен қарсы алмауы керек. Күмән жүректі қараңғылыққа бастайды.
• Дінге жеңіл қарау — қауіпті: Қиямет, Құран, пайғамбар сияқты ұлы шындықтарды ойын-сауыққа айналдыру адамды адасудың шыңына жеткізеді.
• Ақиқатты іздеу — құтқарылу жолы: Әр адам өз жүрегіндегі күмәнді сейілтіп, шынайы сенімге ұмтылуы керек. Ислам — ойын емес, өмірлік бағдар.
• Құран — байыпты ой жүгіртуге шақырады: Ол адамды ойлануға, түсінуге және сенуге үндейді. Оған жеңіл қарау — өзіңді алдау.
• Сенім жүректі нұрландырады: Күмәннан арылып, шынайы иманға келген адам тыныштық пен мәңгілік бақытқа жетеді. Ислам — адамды қараңғылықтан жарыққа шығаратын жол.