سوره فتح — آیه 7

معانی کلمات:

• جُنُودُ: لشکرها و سپاهیان؛ جمع «جُند» به معنای گروههای نظامی و یاریکننده.
• عَزِیزًا: غالب و پیروزمندی که هیچکس بر او چیره نمیشود و ارادهاش شکستناپذیر است.
• حَکِیمًا: دارای حکمت کامل در آفرینش، تدبیر و فرمانروایی؛ که همه کارهایش بر اساس مصلحت و عدل است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، مالکیت و فرمانروایی مطلق خود را بر تمام هستی بیان میکند و میفرماید: تمام لشکریان آسمانها و زمین، از فرشتگان مقرّب، نیروهای طبیعی، و بندگان مؤمن و مجاهد، همه تحت فرمان او هستند و او هرگاه بخواهد، آنها را برای یاری بندگان صالح خود به کار میگیرد. هیچ قدرتی در جهان هستی خارج از اراده و تدبیر او نیست. سپس با ذکر دو صفت «عزیز» و «حکیم»، تأکید میکند که خداوند در عین حال که شکستناپذیر و غالب بر همه چیز است، در همه کارهایش حکیم و سنجیده عمل میکند؛ یعنی یاری او برای مؤمنان، نه از روی هوس، بلکه بر اساس حکمت و مصلحت است و هیچگاه بندگانش را در برابر دشمنان تنها نمیگذارد، بلکه در زمان مناسب و با بهترین تدبیر، آنها را پیروز میگرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که تنها اتکای واقعی، اتکا به خداست؛ زیرا او صاحب تمام نیروهای آسمان و زمین است و هیچ قدرتی در برابر او تاب مقاومت ندارد.
• اگر انسان بداند که خداوند حکیم است، در سختیها و تأخیرهای ظاهری در پیروزی، صبر میکند و یقین دارد که هر تأخیری، حکمتی دارد و خداوند بهترین زمان را برای یاری بندگانش انتخاب میکند.
• این آیه روحیه شجاعت و امید را در دل مسلمانان زنده میکند؛ زیرا دشمنان هرچقدر هم قدرتمند باشند، در برابر لشکریان بیپایان خداوند ناچیزند و مؤمنان هرگز نباید از کثرت دشمن بترسند.
• شناخت این دو صفت الهی (عزت و حکمت) باعث میشود انسان در زندگی فردی و اجتماعی خود، هم در برابر مشکلات مقاوم باشد و هم در تصمیمگیریهایش سنجیده و عاقلانه عمل کند، چرا که مؤمن به خداوندِ عزیز و حکیم، خود نیز به عزت و حکمت آراسته میشود.