Sure Mâide — Ayet 38

Kelime Anlamları:

• Sârik / Sârika: Hırsız (erkek) / Hırsız (kadın)
• Faktau: Kesin, koparın (emir)
• Eydî: Eller (sağ elleri)
• Cezâ: Karşılık, karşılık olarak
• Nekâl: Caydırıcı ceza, ibret verici ağır yaptırım
• Azîz: Üstün ve galip olan, hiçbir şeyin kendisine engel olamayacağı kudret sahibi
• Hakîm: Her işini hikmetle yapan, yerli yerince koyan

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İslâm’ın toplum güvenliğini ve mal dokunulmazlığını ne denli ciddiye aldığını gösteren en net hükümlerden biridir. Yüce Allah, hırsızlık suçunu işleyen erkek ve kadın fark etmeksizin, hüküm sahibi olan yetkililere şu emri veriyor: “Hırsız erkek ile hırsız kadının ellerini kesin.” Buradaki “el”den maksat, âlimlerin ittifakıyla sağ eldir ve bu ceza, belirli şartların tahakkuk etmesiyle (malın nisap miktarına ulaşması, koruma altında olması, hırsızın akıl ve irade sahibi olması gibi) uygulanır.

Bu hükmün arkasında iki büyük hikmet vardır:

Birincisi: Bu bir cezadır (karşılıktır). Kişi, başkasının malını haksız yere, gizlice ve zorla almakla toplumun güvenini ihlal etmiştir. Bu ihlalin karşılığı olarak, onun bu suçu işleyen organı olan eli, adalet gereği cezalandırılır. Bu, kul hakkının korunması ve mağdurun hakkının teslim edilmesi içindir.

İkincisi: Bu bir caydırıcılık (nekâl)dır. Yani bu ceza, sadece o kişiyi değil, aynı suça niyetlenen herkesi korkutup caydırmak içindir. Toplumda “elin kesileceği” bilinci yerleştiğinde, insanlar başkasının malına göz dikmekten şiddetle sakınırlar. Bu, toplumun mal güvenliğini sağlayan en etkili toplumsal sigortadır.

Bu hüküm, Allah’ın koyduğu bir sınırdır. Allah Teâlâ bu cezayı koymakla Azîz olduğunu, yani hiçbir gücün bu hükmü engelleyemeyeceğini; Hakîm olduğunu, yani bu cezada kulların maslahatına uygun sonsuz bir hikmet bulunduğunu bildirir. O, asla zulmetmez; koyduğu her hüküm, insanlığın dünya ve ahiret mutluluğu içindir.

Dua ve İkaz: Bu âyet, bizlere İslâm’ın adalet anlayışının ne kadar derin ve kapsamlı olduğunu gösterir. Bir Müslüman olarak bizlere düşen, bu hükümleri bir korku ve dehşet vesilesi olarak değil, toplumun huzuru ve güvenliği için Allah’ın rahmetinden gelen bir koruma kalkanı olarak görmektir. Allah’ın sınırlarını tanıyıp helal kazançla yetinmek, başkasının malına el uzatmamak, hem dünyada hem ahirette en büyük kurtuluştur. Rabbimiz, bizleri haramdan uzak duran, helal rızıkla yetinen ve O’nun koyduğu sınırlara riayet eden kullarından eylesin. Âmin.