مائدہ سۈرىسى — ئايەت 76

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• «أَتَعْبُدُونَ»: ئىبادەت قىلىسىلەرمۇ؟ چوقۇنامسىلەر؟
• «مِن دُونِ اللَّهِ»: ئاللاھنى قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا.
• «مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا»: سىلەرگە زىيان يەتكۈزۈشكە ۋە پايدا يەتكۈزۈشكە ئىگە بولمىغان نەرسىلەر.
• «السَّمِيعُ»: ھەممە ئاۋازلارنى ئاڭلىغۇچى.
• «الْعَلِيمُ»: ھەممە ئىشلارنى بىلگۈچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بۇ كاپىرلارغا ئىنكار قىلغان ھالدا ئېيتىپ بەر: سىلەر ئاللاھنى قويۇپ، سىلەرگە ھېچقانداق زىيان يەتكۈزۈشكە ۋە ھېچقانداق پايدا يەتكۈزۈشكە قادىر بولمىغان نەرسىلەرگە چوقۇنامسىلەر؟ ئۇلار ئاجىز، ھېچ ئىشقا قادىر ئەمەس. ئاللاھ تائالا بولسا ئاجىزلىقتىن پاك ۋە مۇنەززەھتۇر. ئاللاھ سىلەرنىڭ دېگەن سۆزلىرىڭلارنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ھېچقايسىسى ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ. ئۇ سىلەرنىڭ قىلغان ئەمەللىرىڭلارنى بىلگۈچىدۇر، ھېچقايسىسى ئۇنىڭدىن مەخپىي ئەمەس. ئۇ سىلەرگە قىلغان ئەمەللىرىڭلارغا قاراپ جازا-مۇكاپات بېرىدۇ. بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ بىرلىكىنى ۋە ئىبادەتكە لايىق يېگانە زات ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا چوقۇنۇۋاتقان نەرسىلەرنىڭ ھېچقانداق كۈچ-قۇدرەتكە ئىگە ئەمەسلىكىنى، ئۇلارنىڭ زىيان ۋە پايدا يەتكۈزۈشكە قادىر ئەمەسلىكىنى بايان قىلماقتا. ئاللاھ بولسا ھەممە ئاۋازلارنى ئاڭلايدىغان، ھەممە ئىشلارنى بىلىدىغان يېگانە زاتتۇر.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا يېگانە ئىبادەتكە لايىق زاتتۇر، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق نەرسە ئىبادەتكە لايىق ئەمەس.
• ئاللاھتىن باشقا چوقۇنۇۋاتقان نەرسىلەر ئاجىز، ھېچقانداق زىيان ۋە پايدا يەتكۈزۈشكە قادىر ئەمەس.
• ئاللاھ ھەممە ئاۋازلارنى ئاڭلايدىغان، ھەممە ئىشلارنى بىلىدىغان زاتتۇر، شۇڭا بەندىلەر ئۇنىڭدىن ھېچنەرسىنى يوشۇرالمايدۇ.
• ئىنسانلار پەقەت ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىشى، ئۇنىڭغا يېقىنلىشىش ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشى كېرەك.
• بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسى بولغان تەۋھىد ئېتىقادىنى، يەنى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە يېگانە ئىبادەتكە لايىق زات ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ.
• ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئەڭ چوڭ گۇناھتۇر، ئۇنىڭدىن ساقلىنىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر.
• ئاللاھنىڭ سىمىئ ۋە ئەلىم سۈپەتلىرى ئۇنىڭ كامالەتلىك زات ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ، بۇ ئىنسانلارنى ئاللاھقا تەۋبە قىلىشقا ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.