Moida surasi — Oyat 76

Kalimalarning ma'nolari:

• Yemlik: egalik qilmoq, ixtiyorida bo'lmoq.
• Zarar: yomonlik, ziyon yetkazish.
• Naf: foyda, manfaat berish.
• Samii': eshituvchi — bandalarining barcha so'zlarini eshitadi.
• Alim: biluvchi — bandalarining barcha holatlarini biladi.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ularning butlar va boshqa yolg'on xudolarga sig'inishlarini tanqid qilib, shunday deb ayt: "Sizlar Allohni qo'yib, o'zingizga na zarar yetkaza oladigan, na foyda keltira oladigan narsalarga ibodat qilyapsizmi?!" Chunki bu butlar — o'lik, jonsiz narsalar bo'lib, ularning qo'lida hech narsa yo'q. Ular sizlardan biror yomonlikni daf qila olmaydilar, biror yaxshilikni ham keltira olmaydilar. Ular o'zlariga ham na foyda, na zarar yetkaza olmaydilar. Alloh esa barcha narsaga qodirdir. U bandalarining so'zlarini eshitadi, ularning barcha ichki va tashqi holatlarini biladi. U yolg'iz o'zi ibodatga loyiqdir. Zero, foyda va zararni faqat U beradi. Uning ilmi va qudrati hamma narsani qamrab olgan. Shuning uchun ham U haqiqiy ilohdir. Undan boshqalarga sig'inish — eng katta adolatsizlik va nodonlikdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga o'z e'tiqodlarida sobit qolish va faqat Allohga tavakkal qilish o'rgatadi. Chunki foyda va zararni faqat U beradi.
2. Allohning "Samii'" va "Alim" ismlari mo'minlarga tasalli beradi: ularning har bir so'zi va har bir amali Allohga ma'lumdir. Hech qanday yaxshilik zoye ketmaydi.
3. Bu oyat insonlarni aql-idrok bilan fikr qilishga da'vat etadi — o'ziga na foyda, na zarar yetkaza olmaydigan narsalarga sig'inish aqlsizlik ekanini anglatadi.
4. Islom dini insonlarni faqat haqiqatga, faqat qudratli va biluvchi Zotga ibodat qilishga chorlaydi. Bu esa inson qalbini poklaydi va uni xurofotlardan ozod qiladi.