Аль-Маида сүрөсү — Аят 76

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَتَعْبُدُونَ — "силер сыйынасыңарбы?" деген мааниде; "ибадат кылуу" — багынуу, моюн сунуу, сыйынуу.
• مِن دُونِ اللَّهِ — "Аллахтан башка" дегенди билдирет, башкача айтканда Аллахтан өзгө көмөкчү, кудай кылып алынган нерселер.
• مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا — "силерге зыян да, пайда да алып келүүгө ээ болбогон нерселер" деген мааниде.
• السَّمِيعُ — "Угуучу" — Аллах адамдардын бардык сөздөрүн угат.
• الْعَلِيمُ — "Билүүчү" — Аллах адамдардын бардык абалдарын, иш-аракеттерин билет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, айткын: "Силер Аллахтан башка, өзүңөргө зыян да, пайда да алып келүүгө кудурети жетпеген нерселерге кантип сыйынасыңар?" Аллахтан башка сыйынып жаткан нерселер — булар Ааламдын Раббисинин алдында алсыз, эч нерсеге ээ эмес. Ал эми Аллах болсо — Угуучу, Билүүчү. Ал силердин айткан сөздөрүңөрдүн баарысын угат, кылган иштериңердин баарысын билет. Силердин ибадаттарыңар, сөздөрүңөр Ага жашыруун эмес. Ал силерге ошого жараша сыйлык же жаза берет.

Аллах — жалгыз Кудай, Ага окшош эч ким жок. Ал гана зыян да, пайда да берүүгө кудуреттүү. Ошондуктан ибадат кылууга жалгыз Аллах гана татыктуу.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын жалгыздыгы: Бул аят бизге Аллахтан башка сыйынган нерселердин баары алсыз экенин, алар эч кандай зыян да, пайда да бере албастыгын түшүндүрөт. Бул — исламдын негизги акыйдасы болгон тоохид (Аллахтын жалгыздыгы) принцибинин дагы бир далили.
• Аллахтын угуучу жана билүүчү сыпаттары: Аллах биздин ар бир сөзүбүздү угат, ар бир ишибизди билет. Бул бизди жакшы иштерди кылууга, жаман иштерден алыс болууга чакырат. Анткени биз эмне кылсак да, Аллах аны көрүп, билип турат.
• Ибадаттын мааниси: Ибадат — бул жөн гана айрым аракеттерди аткаруу эмес, бул бүтүндөй жашоону Аллахка багыштоо. Бул аят бизге ибадаттын чыныгы маанисин түшүнүүгө жардам берет.
• Исламдын акылга шайкештиги: Бул аят акылга кайрылып, "эмне үчүн пайда да, зыян да бере албаган нерселерге сыйынасыңар?" деп сурайт. Бул исламдын акыл-эске, ой жүгүртүүгө чакырган диний окуу экенин көрсөтөт.
• Аллахка болгон ишенимдин бекемдиги: Аллах — Угуучу, Билүүчү. Бул бизге Аллахка болгон ишенимибизди бекемдеп, Ага гана таянууга, Ага гана сыйынууга үндөйт.