ሱረቱ አል-ማኢዳ — አንቀጽ 89

የቃላት ማብራሪያ፦

• اللَّغْو (አል-ለግው)፦ በአንደበት ብቻ የሚወጣ፣ ልብ ያልተጨበጠበት ያለ ሀሳብ የሚደረግ መሐላ ነው። ለምሳሌ፦ «አይ፣ በአላህ አምላክ»፣ «አዎ፣ በአላህ አምላክ» የመሳሰሉት።
• عَقَّدْتُمُ الأَيْمَانَ (ዐቀድቱሙል አይማን)፦ በልብ ተወስኖ፣ በንግግር የተጠናከረ መሐላ ማለት ነው።
• تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ (ተህሪሩ ረቀበህ)፦ ባሪያን ነጻ ማውጣት ማለት ነው።
• أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ (አውሰጡ ማ ቱጥዒሙነ አህሊኩም)፦ ለቤተሰቦቻችሁ ከምትመግቡት መካከለኛ (ጥሩና ዝቅተኛ ያልሆነ) ምግብ ማለት ነው።
• كَفَّارَة (ከፋራ)፦ ኃጢአትን የሚሸፍንና የሚያጠፋ ማካካሻ ማለት ነው።

የአንቀጹ ትርጉምና ማብራሪያ፦

አላህ ሱብሐነሁ ወተዓላ በዚህች አንቀጽ ውስጥ ስለ መሐላ ሕግ ግልጽ ትምህርት ሰጥቷል። እርሱ እንዲህ ይላል፦

«አላህ በአንደበታችሁ ብቻ በሚወጣው፣ ልባችሁ ያልተጨበጠበት መሐላ አይይዛችሁም።» ማለትም ሰው በተለምዶ በንግግሩ መካከል «አይ በአላህ»፣ «አዎ በአላህ» እያለ የሚናገረው ያለ ልቡ ውስጥ ያለ ሀሳብ የሚወጣ መሐላ ኃጢአት አይደለም። አላህ ይቅር ይላል።

ነገር ግን «በልባችሁ አጽንታችሁ በመለሳችሁት መሐላ ይይዛችኋል።» ማለትም አንድ ሰው በአላህ ስም በቁርአን ተማምሎ፣ ልቡም ያንን መሐላ አጽንቶ፣ በኋላ መሐላውን ካልፈጸመ (ከተላለፈ)፣ ይህ ኃጢአት ይሆናል። ለዚህም ማካካሻ (ከፋራ) አለው።

የዚህ መሐላ ማካካሻ ሦስት አማራጮች አሉት፦

1. አሥር ምስኪኖችን መመገብ፦ ለእያንዳንዱ ምስኪን ከአካባቢያችሁ ሰዎች ለቤተሰቦቻችሁ ከምትመግቡት መካከለኛ ምግብ ግማሽ ሷዕ (ወደ አንድ ኪሎ ግማሽ ያህል) መስጠት።
2. መልበስ፦ አሥር ምስኪኖችን በተለምዶ ልብስ ተብሎ በሚታወቀው መጠን መልበስ።
3. ባሪያ ነጻ ማውጣት፦ አንድ ባሪያን ከባርነት ነጻ ማድረግ።

ከእነዚህ ሦስቱ አንዱን የመምረጥ ነጻነት አለው። ማንም ሰው ከእነዚህ ሦስቱን ለማድረግ አቅም ካላገኘ፣ ሦስት ቀናት መጾም አለበት።

ይህ የተጠቀሰው ሁሉ በአላህ ስም ተማምላችሁ መሐላችሁን ስትተላልፉ የሚያስፈልጋችሁ ማካካሻ ነው።

ከዚያም አላህ ሁሉንም ሙስሊሞች እንዲህ ሲል ይመክራል፦ «መሐላዎቻችሁን ጠብቁ።» ማለትም በአላህ ስም ያለ አስፈላጊነት ከመማላል ተጠንቀቁ፤ ከተማማላችሁም መሐላችሁን ፈጽሙ፤ መሐላችሁን መፈጸም ካልቻላችሁ በላይ በተጠቀሰው መንገድ ማካካሻ ስጡ።

አላህ እንደዚህ በማብራራቱ ልክ ለእናንተ የሃይማኖቱን ሕግጋት ግልጽ ያደርግላችኋል፤ ይህም ለእርሱ የሰጣችሁን ጸጋ እንድታመሰግኑ ነው።

የዚህች አንቀጽ ትምህርት፦

ውድ ሙስሊም ወንድምና እህት! አላህ በዚህች አንቀጽ ውስጥ ለእኛ በጣም ቀላልና ጠቃሚ የሆነ ሕግ አስተምሮናል። እርሱ ይቅር ባይና አዛኝ ነው፤ በአንደበታችን ብቻ የሚወጣውን ያለ ልብ የሆነ መሐላ አይይዘንም። ነገር ግን በልባችን አጽንተን የምንምላበትን መሐላ እንድንፈጽም ወይም ማካካሻ እንድንሰጥ አስተምሮናል።

ይህ የአላህ ሕግ እጅግ ጠቃሚና ለሰው ልጅ ሁሉ የሚጠቅም ነው። ምክንያቱም መሐላ በአላህ ስም የሚደረግ ከሆነ፣ እርሱን ማክበርና መፈጸም የአላህን ስም ማክበር ነው። አላህም ስሙ እንዲከበር ይፈልጋል።

እንዲሁም አላህ ለምስኪኖች ምግብ እንድንሰጥ፣ ልብስ እንድናለብስ፣ ባሪያዎችንም ነጻ እንድናወጣ ያበረታታናል። ይህ ሁሉ የአላህ ሃይማኖት ምን ያህል ለሰው ልጅ ሁሉ ጥቅምና ምሕረት እንደሆነ ያሳያል።

እናንተ የአላህ ባሪያዎች ሆይ! አላህ ይህን ሁሉ ሕግ ያስተማረን እንድናመሰግነው ነው። ስለዚህ ልባችንን በምስጋና እናጥበው፤ አንደበታችንንም «አልሐምዱሊላህ» በማለት አስደምጠን። አላህ የሰጠንን ሕግጋት በመከተል በዚህ ዓለምና በመጨረሻይቱ ዓለም የሚያስደስት ስኬት እናገኝ። አላህ ሁላችንንም በቀኝ መንገዱ ላይ አጽንቶ ይጠብቀን። አሚን።