Аль-Маида сүрөсү — Аят 90

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْخَمْرُ (ал-хамр): Акылды жаап калтырган ар кандай мас кылуучу ичимдик.
• الْمَيْسِرُ (ал-майсир): Кумар оюну, байге талашуу, эки тарап тең бир нерсе коюп ойногон ар кандай оюн.
• الْأَنصَابُ (ал-ансаб): Мушриктер табынып, ага сыйынып, алдында курмандык чалган таштар же сыйынуу үчүн орнотулган нерселер.
• الْأَزْلَامُ (ал-азлам): Мушриктер бир ишти баштоо же баштабоо жөнүндө чечим чыгаруу үчүн чубалган жебелер (кыроктор).
• رِجْسٌ (рижс): Ыпылас, жийиркеничтүү, булганч нерсе.
• فَاجْتَنِبُوهُ (фажтанибуху): Андан толук алыс болуңар, жакындабагыла.
• تُفْلِحُونَ (туфлихун): Ийгиликке жетишесиңер, жеңишке ээ болосуңар, бейишке киресиңер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Аллахка жана Анын пайгамбарына ыйман келтирген, Анын шариятын аткарган адамдар! Чындыгында мас кылуучу ичимдик, кумар оюну, сыйынуу үчүн орнотулган таштар жана жебелер менен кырок салуу — мунун баары шайтандын кооздоп көрсөткөн иши, ыпылас жана жийиркеничтүү күнөө. Ошондуктан бул нерселердин баарынан толук алыс болуңар. Эгер алардан алыс болсоңор, дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетишип, бейишке киресиңер.

Бул аятта Аллах Таала ыймандууларга төрт түрдүү нерседен сак болууну буйруйт. Алардын биринчиси — акылды жаап, адамды өзүнөн өзү айырган мас кылуучу ичимдиктер. Экинчиси — кумар оюну, байге талашуу, эки тарап тең бир нерсе коюп ойногон оюндар. Үчүнчүсү — мушриктер сыйынган, алдында курмандык чалган таштар. Төртүнчүсү — мушриктер келечекти билүү үчүн колдонгон жебелер. Аллах бул төрт нерсени «шайтандын иши» деп атап, алардын ыпылас жана жийиркеничтүү экенин билдирди. Анткени бул нерселер адамды Аллахты эстөөдөн тосуп, ага душмандык, кастык жана күнөөгө түртөт. Ошондуктан Аллах алардан толук алыс болууну буйруп, ушунда гана дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетүү мүмкүн экенин айтты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын ыймандууларга болгон мээримин жана камкордугун көрсөтөт. Ал аларды зыяндуу нерселерден сактап, жакшылыкка багыттайт.
• Ислам дини адамдын акылын, ден соолугун, малын жана коомдук тынчтыгын коргоого чоң маани берет. Мас кылуучу ичимдиктер жана кумар оюндары адамга гана эмес, бүтүндөй коомго зыян келтирет.
• Аллах бул нерселерди «шайтандын иши» деп атаганы аркылуу алардын канчалык коркунучтуу экенин жана аларга жакындабоо зарылдыгын түшүндүрөт.
• Аятта «ийгиликке жетиш» бейишке кирүү жана дүйнөдө ырахаттуу жашоо деп түшүндүрүлөт. Демек, бул күнөөлөрдөн алыс болуу — бакыттын жана ийгиликтин ачкычы.
• Ислам дини адамды акылдуу, таза жана адептүү жашоого чакырат. Бул аят аркылуу ыймандуу адам өзүнүн жүрүм-турумун оңдоп, Аллахтын буйруктарын аткарууга умтулат.