Moida surasi — Oyat 99

Kalimalarning ma'nolari:

• الْبَلَاغُ — yetkazish, eltish, bildirish.
• تُبْدُونَ — oshkor qilasizlar, ko'rsatasizlar.
• تَكْتُمُونَ — yashiradilar, ichingizda sir tutasizlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning vazifasini aniq bayon qilmoqda. Rasulullohning zimmasida faqatgina Alloh tomonidan nozil qilingan vahiy va amrlarni odamlarga yetkazish, ularni Allohning diniga da'vat qilish va hidoyat yo'lini ko'rsatish bordir. Uning vazifasi odamlarni majburlab hidoyatga keltirish emas, balki yetkazish, ogohlantirish va xushxabar berishdir. Hidoyatga erishtirish yoki qalbni ochish faqat Allohning ixtiyoridadir. Chunki hidoyat — bu Allohning in'omi bo'lib, U buni faqatgina O'zi xohlagan bandalariga beradi.

Keyin Alloh taolo bandalarining barcha holatlarini bilishini ta'kidlaydi: ularning oshkora qilgan amallarini ham, yashirin tutgan niyatlarini ham, ko'ngillarida kechayotgan fikrlarini ham. Xoh ular hidoyatni qabul qilishsin, xoh qabul qilmasinlar, xoh iymonlarini yashirsinlar, xoh kufr va nifoqlarini sir tutsinlar — Alloh barchasini biladi va ularning har biriga amallariga yarasha mukofot yoki jazo beradi. Hech narsa Allohdan maxfiy emas.

Foydalar:

• Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning vazifasi faqat yetkazish ekanini bilish, bizga diniy vazifalarni o'z zimmasiga olgan kishilarga nisbatan to'g'ri munosabatda bo'lishni o'rgatadi. Biz ham o'z imkoniyatimiz darajasida Islomni boshqalarga yetkazishga harakat qilishimiz kerak, natija esa Allohning qo'lida.
• Hidoyat faqat Allohning qo'lida ekanini bilish, insonni o'zini boshqalardan ustun qo'ymaslikka, faqatgina Allohga tavakkal qilishga o'rgatadi. Bu esa musulmonni kamtarlikka yetaklaydi.
• Alloh taoloning yashirin va oshkora hamma narsani bilishi haqidagi bu haqiqat, insonni har qanday holatda ham Allohdan hayo qilishga, gunohlardan, ayniqsa yashirin gunohlardan saqlanishga undaydi. Chunki hech narsa Allohdan yashirin emas.
• Bu oyat musulmon qalbiga Allohning ilmi va nazorati har narsani qamrab olganini singdiradi, bu esa insonni to'g'ri yo'lda sobit qolishga va har bir amalida Allohning rizoligini izlashga chorlaydi.