Qof surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• يُبَدَّلُ – almashtiriladi, o'zgartiriladi.
• لَدَيَّ – Mening huzurimda, Mening oldimda.
• ظَلَّامٍ – zulm qiluvchi, adolatsizlik qiluvchi (mubolag'a sig'ati bilan).
• لِلْعَبِيدِ – bandalarga, qullarga (ya'ni barcha insonlarga).

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda O'zining hukmi va va'dasi haqida xabar bermoqda: "Mening huzurimda so'z almashtirilmaydi" – ya'ni, Allohning hukmi, va'dasi va tahdidi o'zgarmaydi, hech qanday kuch uni o'zgartira olmaydi. U va'da qilgan narsani albatta bajaradi, tahdid qilgan narsadan ham albatta o'tkazadi. Bu – Allohning adolati va hikmatining ifodasidir.

So'ngra Alloh taolo: "Va Men bandalarga zulm qiluvchi emasman", deydi. Ya'ni, Alloh hech kimga nisbatan zulm qilmaydi, hech kimni boshqasining gunohi bilan jazolamaydi, hech kimning yaxshi amallarini kamaytirmaydi va yomon amallarini ko'paytirmaydi. Balki har bir bandaga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi. Agar biror kishi gunoh qilsa, faqat o'z gunohi uchun jazolanishini bilishi kerak. Alloh hech kimga zarracha zulm qilmaydi, balki Uning hukmi to'liq adolat va hikmat ustiga qurilgan.

Bu oyat qiyomat kuni Allohning hukmi haqida so'zlovchi oyatlar ichida kelgan bo'lib, u erda har bir narsa aniqlanib, har bir amalning jazosi berilishini ta'kidlaydi. Alloh hech kimga zulm qilmasligi, Uning huzurida so'zning o'zgarmasligi – bu mo'minlar uchun katta tasalli va qo'rquvchilar uchun ogohlantirishdir.

Foydalar:

1. Allohning va'dasi haq ekanligiga ishonch hosil qilish – U hech qachon va'dasini buzmaydi, shuning uchun mo'minlar Allohning va'dasiga tayanib, sabr qilishlari va gunohlardan qaytishlari lozim.
2. Allohning adolati mukammaldir – U hech kimga zulm qilmaydi, shuning uchun har bir inson o'z amallariga mas'ul ekanini bilishi va faqat yaxshilik qilishga intilishi kerak.
3. Bu oyat gunohkorlarga ham umid bag'ishlaydi – Alloh zulm qilmas ekan, Uning rahmati va kechirimi kengdir. Agar banda tavba qilsa, Alloh uni kechiradi va jazolamaydi.
4. Qiyomat kuni har bir amalning hisob-kitobi bo'lishi – bu insonni bu dunyoda ehtiyotkor bo'lishga, gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallarni ko'paytirishga undaydi.
5. Allohning hukmi o'zgarmas ekan – bu bizga Allohning qonunlari va hukmlariga to'liq bo'ysunishni, ularni o'zgartirishga urinmaslikni o'rgatadi.