Tur surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• Xavd (خَوْضٍ): Botilga, behuda va yolg‘on so‘zlarga sho‘ng‘ish, ular ichida chalkashib ketish.
• Yal'abun (يَلْعَبُونَ): O‘yin-kulgi qilish, jiddiy masalalarni masxara qilish, hazil-mutoyiba sifatida qabul qilish.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘sha kuni (Qiyomat kuni) halokatga uchraydigan, azobga giriftor bo‘ladigan kimsalarni ta'riflamoqda. Ular o‘sha kuni "yolg‘onchilar" deb atalgan va ularning eng muhim xususiyati shuki, ular botil ishlarga, behuda gaplarga, yolg‘on va uydirmalarga sho‘ng‘ib, o‘yin-kulgi bilan mashg‘ul bo‘lganlardir. Ular Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) va Qur'onga istehzo qilib, uni masxara qilishar, oxirat, qayta tirilish va hisob-kitobga ishonmas, bularning barchasini hazil-mutoyiba deb bilishardi. Ular haqni eshitganda jiddiy qabul qilish o‘rniga, uni masxara qilish va o‘yin qilishni odat qilgan edilar. Ular botilga shunchalik berilgan edilarki, bu ularning hayot tarziga aylangan, haqdan yuz o‘girib, o‘yin-kulgini o‘zlariga kasb qilib olgan edilar. Aynan mana shunday kimsalar uchun Qiyomat kuni halokat va azob va'd qilingan.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'minlarga ogohlantirish beradi: hayotni o‘yin-kulgi va behuda ishlar bilan o‘tkazmaslik, balki haq va to‘g‘ri yo‘lda bo‘lish kerak. Chunki oxiratda hisob-kitob haqiqatdir.
• Islom dini jiddiyat va mas'uliyatni o‘rgatadi. Musulmon kishi har bir ishida, har bir so‘zida Allohning rizoligini ko‘zlab, behuda va botil ishlardan saqlanishi lozim.
• Qur'on va Payg'ambar (sollallohu alayhi va sallam)ga istehzo qilish, ularni masxara qilish eng katta gunohlardan biri bo‘lib, insonni halokatga olib boradi. Shuning uchun mo'minlar doimo hurmat va ehtirom bilan ularga munosabatda bo‘lishlari kerak.
• Bu oyat mo'minlarga sabr va bardoshni o‘rgatadi: botil ahli ko‘p bo‘lsa ham, ularning masxaralari haqni yo‘q qila olmaydi. Haq o‘z egasiga qaytadi va oxiratda adolatli jazo beriladi.