Tur surəsi — Ayə 36

Sözlərin izahı:

• أَمْ (əm): Burada "yoxsa, yoxsa ki" mənasında olub, sual və inkar məqsədi daşıyır.
• خَلَقُوا (xalaqu): "Onlar yaratdılar" deməkdir.
• السَّمَاوَاتِ (əs-səmavati): "Göylər" — yerin üstündəki uca aləmlər.
• الْأَرْضَ (əl-ərz): "Yer" — üzərində yaşadığımız torpaq.
• يُوقِنُونَ (yuqinun): "Yəqin edirlər, qəti inanırlar" mənasındadır. Burada "yəqin etmirlər" şəklində inkar mənası verir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala müşriklərə kəskin bir sual ünvanlayır: "Yoxsa onlar göyləri və yeri özləri yaradıblar?" Halbuki göylərin və yerin bu heyrətamiz, nizamlı və mükəmməl yaradılışına baxan hər kəs yaxşı bilir ki, bunları yaradan yalnız Allahdır. Müşriklər özləri də etiraf edirdilər ki, göyləri və yeri Allah yaradıb. Lakin buna baxmayaraq, onlar yenə də Allaha şərik qoşur, Onun tək olduğunu qəbul etmirdilər.

Ayənin sonunda buyurulur: "Xeyr, onlar yəqin etmirlər." Yəni onların problemi bilməmək deyil, qəti şəkildə inanmamaqdır. Əgər onlar həqiqətən yəqin etsəydilər ki, bu göyləri və yeri yaradan Allahdır, O, təkdir, heç bir şəriki yoxdur, və öldükdən sonra dirilib hesab verəcəklər — o zaman Onu tək tanıyar, Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) iman gətirər və şirkdən uzaq olardılar. Amma onların qəlblərində yəqin olmadığı üçün haqqı qəbul etməkdən boyun qaçırırlar.

Ey insan! Bir düşün: bu geniş səma, bu möhkəm yer, gecə-gündüzün nizamı, dağların, dənizlərin, ağacların və canlıların yaradılışı — bunların hamısı bir yaradanın varlığına ən böyük dəlildir. O yaradan Allahdır — tək, qadir, hikmət sahibi. Gəl, sən də qəlbinə yəqin nurunu yerit, Allahı tək tanı, Ona sığın və Onun rəhmətindən ümidini üzmə. Çünki həqiqi yəqin insanı doğru yola aparan ən güclü işıqdır.