Tur surasi — Oyat 36

Kalimalarning ma'nolari:

• Am – Yo'qsa, balki (inkor va ta'qib ma'nosida).
• Yuuqinun – Ishonmaydilar, yaqin (qat'iy) bilimga ega bo'lmaydilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mushriklarni ta'riflab, ularning ahvolini ochiq bayon qilmoqda: "Yo'qsa, ular osmonlaru yerni yaratdilarmi?!" Ya'ni, bu ulug' osmonlar, yulduzlar, sayyoralar, keng yer yuzi, tog'lar, dengizlar – bularning barchasini ular yaratganmi? Albatta, yo'q! Buni ularning o'zlari ham yaxshi biladilar. Ammo ular bu olamlarni yaratgan Zot – Alloh ekaniga qat'iy ishonch hosil qilmaydilar. Agar ular chin dildan ishonishsa, Allohning birligini tan olib, Unga ibodat qilgan bo'lar edilar va Uning elchisiga imon keltirgan bo'lurlar edi. Lekin ularning yuragida ishonch yo'q, shuning uchun ular shirkda davom etmoqdalar. Ular Allohning qudratini inkor etmasalar ham, amaliy jihatdan Unga bo'lgan ishonchlari zaifdir. Ular qiyomat kunini, hisob-kitobni va jazoni tasdiqlamaydilar.

Foydalar:

1. Osmonlar va yerning yaratilishi – Allohning qudrati va hikmatining buyuk dalilidir. Inson bu olamlarga nazar solib, ularni yaratgan Zotning ulug'ligini anglaydi.
2. Yaratilishdagi go'zallik va tartib insonni o'ylashga, aqlini ishlatishga undaydi. Kim bu olamlarni o'ylab ko'rsa, ularni yaratgan Zotning borligini va birligini tan oladi.
3. Ishonch (yaqin) – faqat til bilan emas, balki qalb va amal bilan bo'lishi kerak. Haqiqiy ishonch insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi va yaxshi amallarga yetaklaydi.
4. Inson o'z ojizligini tan olishi va butun mavjudotning Yaratganiga bo'ysunishi lozim. Bu oyat insonni kamtarlikka va Allohga tavakkal qilishga chorlaydi.