سوره طور — آیه 36

معانی کلمات:

• أَمْ: آیا (برای استفهام انکاری به کار رفته است).
• خَلَقُوا: آفریدند.
• السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ: آسمانها و زمین.
• لَا یُوقِنُونَ: یقین نمیآورند و باور قلبی ندارند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی توبیخآمیز و انکاری، مشرکان را مورد خطاب قرار میدهد و میفرماید: آیا این مشرکان که شما را به پرستش خود دعوت میکنند و شما به جای خدا آنها را عبادت میکنید، آسمانها و زمین را با این عظمت و نظم شگفتانگیز آفریدهاند؟ قطعاً چنین نیست! آنان هرگز خالق آسمانها و زمین نیستند و قدرت آفرینش حتی یک موجود کوچک را نیز ندارند. بلکه این خدای یگانه است که همه چیز را آفریده و تدبیر میکند. اما این مشرکان به دلیل جهل و عناد خود، یقین به عذاب الهی و روز جزا ندارند و به همین سبب، به جای پرستش خالق یکتا، به عبادت مخلوقاتی ناتوان روی آوردهاند. اگر آنان به راستی به قدرت و عظمت خداوند یقین داشتند و باور میکردند که او تنها آفریدگار جهان است، هرگز به شرک و بتپرستی گرفتار نمیشدند و پیامبران الهی را تصدیق میکردند.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت خالق، زمینهساز توحید: هر کس با تفکر در آفرینش آسمانها و زمین به عظمت خالق پی ببرد، به یقین او را یگانه دانسته و از هرگونه شرک دوری میجوید. پس تفکر در نظام هستی، راهی برای رسیدن به ایمان راستین است.
2. ناتوانی مخلوقات در برابر قدرت الهی: هیچ موجودی، هر قدر هم که قدرتمند باشد، توانایی آفرینش حتی یک ذره از جهان را ندارد. بنابراین، شایسته پرستش تنها کسی است که خالق همه چیز است.
3. یقین، مایه نجات از گمراهی: عدم یقین به حقایق الهی، ریشه اصلی شرک و گناه است. اگر انسان به روز جزا و عذاب الهی یقین داشته باشد، هرگز در برابر خداوند سرکشی نمیکند و از دستورات او پیروی مینماید.
4. دعوت به تفکر و اندیشه: این آیه انسان را به تفکر در آفرینش دعوت میکند تا از این راه، به ایمانی استوار و یقینی راسخ دست یابد و از کوری دل و گمراهی رهایی یابد.