سوره طور — آیه 39

معانی کلمات:

• أَمْ: در اینجا برای استفهام انکاری و توبیخ است، یعنی «آیا» یا «مگر».
• الْبَنَاتُ: دختران.
• الْبَنُونَ: پسران.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی توبیخآمیز و انکاری، مشرکان را به خاطر باورهای باطلشان سرزنش میکند. آنان فرشتگان را دختران خدا میپنداشتند و در عین حال برای خود پسران را که محبوبتر و ارزشمندتر میدانستند، قائل بودند. خداوند میفرماید: «آیا سزاوار است که خداوند دختران داشته باشد (آن هم دخترانی که شما آنها را پست میشمارید) و شما پسران را برای خود برگزینید؟!» این سخن، بیانگر تناقض و بیاساس بودن اعتقاد مشرکان است؛ زیرا آنان برای خداوند فرزندانی قائل میشدند که خود از داشتن آنها ناخشنود بودند و برای خودشان بهترین و محبوبترین را میخواستند. این آیه در مقام ابطال این پندار خرافی و نشان دادن نهایت جهل و گمراهی آنان است که برای خالق هستی، نقص و کاستی قائل میشدند، در حالی که خود از چنین نسبتی برای خویش ابا داشتند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند از هرگونه نقص و عیب، از جمله داشتن فرزند، پاک و منزّه است و هیچ چیز شبیه و همانند او نیست.
• این آیه نشان میدهد که مشرکان در باورهای خود دچار تناقض و بیاساسی بودند و همین تناقض، دلیل بر بطلان اعتقادشان است.
• انسان باید در شناخت خداوند، از هرگونه قیاس نادرست و نسبت دادن صفات مخلوقات به خالق بپرهیزد و تنها به آنچه وحی و عقل سلیم میگوید، اکتفا کند.
• قرآن کریم با استدلالی روشن و منطقی، باطل بودن شرک و خرافات را آشکار میسازد و راه را برای پذیرش توحید خالص هموار میکند.