Ан-Наджм сүрөсү — Аят 17

1. Сөздөрдүн мааниси:

• مَا زَاغَ (ма заага): "Заага" деген сөз "бурулуу, четке оюу, туура жолдон тайып кетүү" дегенди билдирет. Бул жерде "көзү тайган жок, оңго да, солго да бурулган жок" деген мааниде.
• الْبَصَرُ (аль-басар): "Көрүү, көз" дегенди билдирет. Бул жерде пайгамбардын (с.а.в.) көзү тууралуу айтылып жатат.
• وَمَا طَغَى (ва ма тага): "Тага" деген сөз "чектен чыгуу, ашып кетүү, өзүнө белгиленген чегинен өтүү" дегенди билдирет. Бул жерде "ал көргөн нерсесинен ашып кеткен жок, өзүнө буйрулгандан башка нерсеге көз чаптырган жок" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят пайгамбар Мухаммаддын (с.а.в.) Мираж түнүндөгү улуу көрүнүштөрүн сүрөттөйт. Ал түндө Жебреил (а.с.) периште менен кездешип, асмандарга көтөрүлүп, Аллахтын улуу белгилерин көргөн. Ошол көрүнүштөр учурунда анын көзү оңго да, солго да бурулган эмес, ал өзүнө көрсөтүлгөн нерселерге гана тиктеп, алардан ашып кеткен эмес. Бул анын толук токтоолугун, терең ишенимин жана Аллахтын буйруктарына болгон бекем моюн сунуусун көрсөтөт. Ал көргөн нерселердин баары чыныгы, так жана Аллах тарабынан көрсөтүлгөн улуу белгилер болчу. Пайгамбардын (с.а.в.) көзү тайган жок, башкача айтканда, ал көргөн нерселерден көңүлү бурган жок, жана ал өзүнө белгиленген чектен ашып кеткен жок — башкача айтканда, ал көргөн нерселердин чегинен чыгып, ага буйрулбаган нерселерди көрүүгө аракет кылган жок. Бул анын пайгамбарлык милдетин аткаруудагы тактыгын жана Аллахка болгон терең баш ийүүсүн айгинелейт.

1. Алынуучу пайдалар:

• Бул аят пайгамбардын (с.а.в.) жогорку деңгээлдеги токтоолугун жана тактыгын көрсөтөт. Ал өзүнө берилген вазифаны так аткарган, көзү да, көңүлү да Аллах көрсөткөн нерселерден башка жакка бурулган эмес.
• Бул окуя Аллахтын кудурет-күчүнүн жана улуулугунун далили. Ал пайгамбарына өзүнүн улуу белгилерин көрсөтүп, анын чындыгын бекемдеген.
• Пайгамбардын (с.а.в.) бул сапаттары — токтоолук, тактык жана моюн сунуу — бардык ыймандуу адамдар үчүн үлгү. Биз да Аллахтын буйруктарын так аткарып, өзүбүзгө берилген чектен чыкпай, туура жолдо бекем турушубуз керек.
• Бул аят Исламдын чындыгын жана пайгамбардын (с.а.в.) чыныгы пайгамбар экендигин дагы бир жолу ырастайт. Ал көргөн нерселердин баары чыныгы болчу, ал эч качан өзүнөн ойлоп чыгарган эмес.
• Аллахтын улуу белгилери жөнүндө ой жүгүртүү адамдын ыйманын бекемдеп, Аллахка болгон сүйүүсүн жана коркунучун арттырат. Бул аят бизди Аллахтын кудурет-күчүнүн алдында баш ийүүгө жана Анын буйруктарын так аткарууга чакырат.