Rəhman surəsi — Ayə 24

1) Bəzi sözlərin izahı:

• الجَوَارِ (əl-cəvari): Dənizdə üzən gəmilər. Bu söz ərəbcə "cariyə" sözünün cəm formasıdır və "axan, hərəkət edən" mənasını verir.
• الْمُنشَآتُ (əl-münşəat): Ucaldılmış, tikilmiş, yelkənləri və dirəkləri qaldırılmış olanlar. Gəmilərin hündür quruluşunu bildirir.
• كَالْأَعْلَامِ (kəl-ə'lam): "Əlam" sözünün cəmidir, mənası "dağlar" və ya "yol nişanələri, bayraqlar"dır. Burada gəmilərin nəhəngliyini və ucalığını dağlara bənzətmək üçün işlədilmişdir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Öz qüdrətinin və sonsuz mərhəmətinin bir başqa əlamətini bizə göstərir: dənizlərdə üzən, yelkənləri və dirəkləri qaldırılmış nəhəng gəmilər də yalnız Onun hökmranlığı və ixtiyarı altındadır. Bu gəmilər elə böyükdür ki, sanki dənizin üzündə hərəkət edən dağlara bənzəyirlər. Onları suyun üzərində saxlayan, küləklərin və dalğaların qarşısında ram edən, insanların minib uzaq ölkələrə gedib ruzi qazanmasına imkan verən də məhz Allahdır.

Bu ayə bizə xatırladır ki, dənizlərin də, gəmilərin də, onların hərəkətini təmin edən qanunların da sahibi tək Allahdır. İnsan nə qədər güclü texnologiya qursa da, bu gəmiləri yaradan, suyun üzərində üzdürən və insanların xidmətinə verən Allahdır. Beləliklə, bu ayə həm Allahın qüdrətini dərk etməyə, həm də Ona şükür etməyə çağırır.

Ey insan! Sən dənizlərdə üzən bu nəhəng gəmilərə bax və düşün: onları kim yaradıb, kim suyun üzərində saxlayır, kim onlardan sənin üçün fayda hasil edir? Əgər Allah istəməsəydi, nə gəmi üzərdi, nə də sən onunla səfər edə bilərdin. Bu gəmilər sənə Allahın varlığını, birliyini və mərhəmətini xatırladan canlı dəlillərdir. Gəl, bu dəlillərə qulaq as, onları düşün və səni yaradan Rəbbinə yönəl. O, sənə saysız-hesabsız nemətlər verib; bəlkə də bu nemətlərin şükrünü edəsən və Onun yolunda doğru addımlayasan.