سوره رحمن — آیه 35

معانی کلمات:

• شُوَاظ: زبانهٔ آتش، شعلهٔ بدون دود.
• نُحَاس: دودِ غلیظ و تیره، یا مسِ گداخته که بر سرها ریخته میشود.
• تَنْتَصِرَانِ: نمیتوانید از خود دفاع کنید یا یکدیگر را یاری کنید.

تفسیر آیه:

ای گروه جن و انس! در آن روز هولناک، از جانب پروردگار بر شما زبانههایی از آتشِ بدون دود و دودهای غلیظ و سوزان فرستاده میشود (و برخی مفسران گفتهاند: مسِ گداخته بر سر شما ریخته میشود)؛ آنچنان که هیچ راه فراری ندارید و نه میتوانید از خود دفاع کنید و نه میتوانید به یکدیگر کمک کنید و از این عذاب رهایی یابید. این عذاب، نتیجهٔ نافرمانی و تکذیب نعمتهای الهی است. پس ای دو گروه جن و انس، کدامیک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت و قهر الهی بینهایت است و هیچ موجودی در برابر ارادهٔ او توان مقاومت ندارد؛ پس باید در برابر فرمان او تسلیم باشیم.
• عذاب آخرت برای کسانی است که نعمتهای خدا را ناسپاسی کنند و راه طغیان و سرکشی در پیش گیرند.
• این آیه هشداری است برای همهٔ انسانها و جنها که در زندگی خود حسابکش باشند و از گناهان دوری کنند تا در آن روز از این عذاب سخت در امان بمانند.
• یادآوری این حقیقت که نجات از عذاب الهی تنها در سایهٔ ایمان، تقوا و پیروی از پیامبران به دست میآید، نه با قدرت یا ثروت دنیوی.