Аль-Вакиа сүрөсү — Аят 58

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَفَرَأَيْتُمْ — «Айтып бергилечи, көрдүңөрбү?» деген мааниде. Бул жерде ой жүгүртүүгө, ойлонууга чакыруу бар.
• مَا تُمْنُونَ — «Силер (аялдардын жатынына) чачып, төгүп жиберген нерсе» — башкача айтканда, эркектин урук суюктугу (маний).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, адамдар! Ойлонуп көргүлөчү — силер аялдардын жатынына төгүп жиберген урук суюктугуңарды. Ал суюктуктан адам баласы жаралат. Эми айткылачы: ошол уруктан баланы силер өзүңөр жаратасыңарбы, же бизби — Аллахпы — жаратуучубуз? Силердин колуңардан келген нерсе — жөн гана себеп болуу. Ал эми чыныгы жаратуучу, өнүктүрүүчү, тирилтүүчү — жалгыз Аллах. Силердин эркиңер, күч-кубатуңар бул иште эч нерсе эмес. Ошондуктан бул суюктуктун адам баласына айланып, толук бойлуу, тирүү, ойлогон, сүйлөгөн пенде болуп жаралышы — Аллахтын кудуретинин далили. Ал эми силердин алсыздыгыңар жана жаратууга жарамсыздыгыңар — Аллахка моюн сунууңар үчүн ачык белги.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамды өзүнүн жаралышы жөнүндө ойлонууга чакырат. Ар бир адам өзүнүн пайда болушундагы Аллахтын кудуретин көрүп, ыйманга келет.
• Адам баласынын алсыздыгын, Аллахтын алдында эч нерсе эмес экенин түшүнүү — момундукка, кичипейилдикке жетелейт.
• Бул дүйнөдөгү эң кичине нерседен эң улуу нерсени — тирүү адамды жаратуу — Аллахтын чексиз илиминин жана кудуретинин далили. Бул ыйманды бекемдейт.
• Адам өзүнүн жаралышында эч кандай роль ойногон жок, ошондуктан Аллахка шүгүр кылуу, Ага ибадат кылуу — ар бир пенденин милдети.
• Бул аят илимге, изилдөөгө чакырат: адамдын жаралыш сырын изилдеп, Аллахтын жаратуучулук кудуретин тереңирээк таанууга түрткү берет.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, акылдуу болууга, жаратылыштын сырларын түшүнүүгө үндөйт. Бул — диний илим менен айкалышкан, адамды жогорулатуучу жол.