Аль-Вакиа сүрөсү — Аят 59

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَأَنتُمْ — силер өзүңөрбү
• تَخْلُقُونَهُ — аны жаратасыңарбы (адам баласына айландырасыңарбы)
• أَمْ — же
• نَحْنُ — биз
• الْخَالِقُونَ — жаратуучуларбыз

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамдарга ой жүгүртүүгө чакырып, алардын өздөрүнүн жаратылышындагы алсыздыгын жана Аллахтын кудуретинин улуулугун көрсөтүүдө. Адамдар жыныстык катнаш аркылуу бел сууну (мани) бөлүп чыгарышат. Аллах аларга суроо берип жатат: «Силер аялдардын жатынына куюлган ошол тамчы сууну адам баласына айландырып, тирилтип, мүчө-мүчөсүн түзүп, жан киргизип, жарата аласыңарбы? Же бизби жаратуучу?»

Башкача айтканда, адам баласынын жаратылышынын баштапкы этабы — бел суунун пайда болушу — адамдын өзүнүн эрки менен болбойт. Ал эми ошол тамчы суудан толук кандуу адамды жаратуу, ага өмүр берүү, акыл-эс, жүрөк, көз, кулак сыяктуу татаал органдарды жарашуу — мунун баары Аллахтын гана колунда. Адамдар мунун баарын жаратууга эч качан кудуреттүү эмес. Ошондуктан аят адамды ой жүгүртүүгө, өзүнүн алсыздыгын моюнга алууга жана жалгыз Жаратуучу Аллахка ишенүүгө чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамды өзүнүн жаратылышы жөнүндө ойлонууга чакырат. Ар бир адам өзүнүн кайдан келгенин, кантип жаралганын ойлосо, Аллахтын кудуретин моюнга алат.
• Адам баласынын алсыздыгын жана Аллахтын чексиз кудуретин таанытат. Бул — ыйманды бекемдөөчү чоң далил.
• Ислам дини адамды илимге, ой жүгүртүүгө, жаратылыштын сырларын изилдөөгө үндөйт. Бул аят илимий изилдөөлөргө түрткү берет.
• Ар бир адамдын жаралышы Аллахтын эрки менен болгонун түшүнүү, адамды текеберликтен сактап, момундукка жеткирет.
• Аллахтын жалгыз Жаратуучу экенин билүү, адамды Ага ыраазы болууга, шүгүр кылууга жана Ага гана сыйынууга жетелейт.