Аль-Вакиа сүрөсү — Аят 60

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• قَدَّرْنَا (кадарна): Биз белгиледик, өлчөмүн коюп, тагдыр кылдык.
• بَيْنَكُمُ (байнакуму): Силердин араңарда.
• الْمَوْتَ (аль-маута): Өлүм.
• بِمَسْبُوقِينَ (би-масбукыйн): Алдырып коюучулар, алсыз калуучулар, Бизден кутулуп кете албагандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала Өзүнүн кудуретин жана бийлигин билдирип жатат. Ал айтат: «Биз силердин араңарда өлүмдү белгиледик». Башкача айтканда, ар бир адамдын өлүмү белгилүү бир убакытка чейин жазылган. Эч ким өз өлүмүнөн эрте же кеч өлбөйт, анын убактысы так белгиленген. Бул Аллахтын илими жана тагдыры боюнча болот.

Андан кийин Аллах: «Биз алдырып коюучулардан эмеспиз» деп айтат. Бул Аллах эч нерседен алсыз эмес, Аны эч ким жеңе албайт, Анын кудурети чексиз дегенди билдирет. Ал өлүмдү белгилегендей эле, кайра тирилтүүгө да, адамдарды башкача жаратууга да кудуреттүү. Кыямат күнү адамдарды кайра тирилтип, эсеп-кысап үчүн чогултуу Ага эч кыйынчылык туудурбайт.

Ошентип, бул аят адамдарга өлүмдүн Аллахтын колунда экенин, анын убактысы белгилүү экенин жана Аллахтын кудурети чексиз экенин эскертет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге өлүмдүн Аллахтын тагдыры жана илими менен белгиленгенин үйрөтөт. Демек, биз өлүмдөн коркпостон, Аллахтын буйруктарына моюн сунуп, жакшылык иштерди кылышыбыз керек.
• Аллахтын кудурети чексиз экенин билүү биздин ишенимибизди бекемдейт. Ал бизди өлтүрүп, кайра тирилтүүгө да, башкача жаратууга да кудуреттүү. Бул бизге акырет күнүнө болгон ишенимди күчөтөт.
• Өлүмдүн убактысы белгилүү болгондуктан, биз ар бир күнүбүздү баалуу өткөрүп, пайдалуу иштерди кылып, күнөөлөрдөн алыс болушубуз керек. Бул бизди жакшылыкка түрткү берет.
• Аллахтын алдында эч ким алсыз эмес, баары Ага моюн сунат. Бул бизге текеберликтен алыс болуп, момундук менен жашоону үйрөтөт.
• Ислам дини бизге өлүмдү эстөө менен жашоону сунуштайт. Бул дүйнөнүн убактылуу экенин түшүнүп, акыретти эстен чыгарбоого жардам берет. Ошентип, биз Аллахтын ыраазылыгын көздөп жашайбыз.