سوره واقعه — آیه 91

معانی کلمات:

• «سَلامٌ»: در اینجا به معنای امنیت، آرامش و درود است.
• «أَصْحَابِ الْیَمِین»: اهل سعادت و نیکبختی؛ کسانی که نامهی اعمالشان به دست راستشان داده میشود.

تفسیر آیه:

این آیه ادامهی توصیف حال انسانها در لحظهی مرگ و هنگام دریافت نامهی اعمال است. پس از آنکه در آیات پیشین سخن از مقرّبان (پیشگامان در ایمان و عمل) به میان آمد، اینجا به گروه دوم یعنی اصحاب یمین اشاره شده است. خطاب در آیه متوجه شخص محتضر است و معنایش چنین است: «ای کسی که در بستر مرگ هستی، اگر از اصحاب یمین باشی، سلامتی و امنیت کامل برای توست؛ هیچ ترس و اندوهی به تو نمیرسد.» این جمله، بشارتی است به آنان که در زندگی، اهل ایمان، عمل صالح و میانهروی در طاعت بودند؛ نه از پیشگامان در خیراتاند و نه از گناهکاران و تبهکاران، اما در نهایت از عذاب رهایی یافته و به آرامش و رحمت الهی میرسند. در حقیقت، خداوند به فرشتگان یا به خود محتضر میفرماید که این شخص از اهل سعادت است و جای نگرانی نیست؛ چرا که سرانجام او بهشت و رضوان الهی است.

فواید و پیامهای آیه:

• رحمت گستردهی خداوند شامل حال بندگانی است که حتی به درجهی بالاترین مقامات ایمانی نرسیدهاند؛ پس هیچکس نباید از رحمت الهی ناامید شود.
• آرامش و امنیت در لحظهی مرگ، بزرگترین نعمت برای مؤمن است و این نوید، انگیزهای برای پایداری بر ایمان و دوری از گناه در طول زندگی است.
• این آیه نشان میدهد که در اسلام، راه نجات منحصر به عدهای خاص نیست؛ بلکه هر کس با اندکی تقوا و عمل صالح، میتواند از عذاب رهایی یابد و به سعادت ابدی دست یابد.
• توجه به عاقبت نیک اصحاب یمین، انسان را به میانهروی در عبادت و پرهیز از افراط و تفریط دعوت میکند و امید را در دل مؤمنان زنده نگه میدارد.