Аль-Анам сүресі — Аят 140

1. Сөздердің мағынасы:

• خَسِرَ — зиянға ұшырады, жоғалтты, құрдымға кетті.
• سَفَهًا — ақылсыздықтан, ақымақтықтан, жеңіл ойлаудан.
• افْتِرَاءً — өтірік айту, жала жабу, Аллаһқа жалған нәрсе телу.
• ضَلُّوا — адасты, тура жолдан тайды.
• مُهْتَدِينَ — тура жолға түскендер, һидаят тапқандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала өз балаларын надандықпен, ақылсыздықпен өлтірген адамдардың қатты зиянға ұшырағанын хабарлайды. Олар мұны білімсіздіктен, дұрыс ойламай жасады. Кейбір араб тайпалары қыз балаларын тірідей көміп тастаған — бұл олардың соғыста тұтқынға түсуінен немесе кедейліктен қорқуынан туындаған. Сондай-ақ олар Аллаһ берген ризықты — мал-мүлікті, түйелер мен қойларды — өздеріне тыйым салып, оларды «бахира», «саиба», «уасыла», «хами» деп атап, харамға шығарды. Олар мұны Аллаһтың бұйрығы деп өтірік айтып, Аллаһқа жала жапты. Шындығында, Аллаһ оларға мұндай нәрсені бұйырмаған еді. Осылайша олар тура жолдан адасып, һидаятқа жете алмады. Бұл аят халал мен харамды белгілеу тек Аллаһтың ғана құқығы екенін көрсетеді. Адамдар өз бетінше нәрсені халал немесе харам деп жариялауға хақысы жоқ. Халал — Аллаһ халал еткен нәрсе, харам — Аллаһ харам еткен нәрсе. Бұл — Аллаһтың жалғыз өзіне тән билігі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Балалар — Аллаһтың берген үлкен нығметі. Оларды өлтіру немесе оларға зиян келтіру үлкен күнә және қатты зиянға әкеледі.
• Надандық пен ақылсыздық адамды ауыр қателіктерге, тіпті өз баласын өлтіруге дейін баруы мүмкін. Сондықтан білім алу өте маңызды.
• Халал мен харамды тек Аллаһ белгілейді. Адамдар өз ойларынан дінге жат нәрселерді қосып, Аллаһ атынан өтірік айтуға болмайды.
• Кедейліктен қорқып баланы өлтіру немесе ризықты харам ету — сенімсіздіктің белгісі. Аллаһ әркімнің ризығын өзі береді.
• Ислам — тура жол. Одан бас тартқандар адасады және нағыз бақытқа жете алмайды.
• Бұл аят бізді Аллаһтың шектеулерін сыйлауға, шариғатқа бағынуға және надандықтан аулақ болуға шақырады.