Аль-Анам сүрәсе — Аять 24

Сүзләрнең мәгънәләре:

• كَذَبُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ — үзләренә үзләре ялган сөйләделәр, ягъни үзләрен гаепсезгә санап, ялган ант иттеләр.
• ضَلَّ عَنْهُم — алардан югалды, алардан аерылып калды, аларга ярдәм итә алмады.
• مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ — алар дөньяда уйлап чыгарган нәрсәләре, ягъни Аллаһка тиңдәш иткән сыннары һәм шәфәгатьчеләре.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд галәйһиссәләм! Кара син, бу мөшрикләрнең үзләренә карата ничек ялган сөйләгәннәренә! Алар ахирәт көнендә, Аллаһ алдында торганда, "Без сиңа тиңдәш кертмәдек", – дип ант итәчәкләр. Ләкин аларның бу сүзләре – үзләренә каршы ялганлыктан башка нәрсә түгел. Чөнки алар дөньяда яшәгән чакларында сыннарга табынып, аларны Аллаһның тиңдәшләре иткәннәр иде.

Шул ук вакытта алар дөньяда өмет иткән нәрсәләре – сыннары, потлары, шәфәгатьчеләре дип уйлаган барлык ялган илаһлары алардан югалачак, алардан аерылып калачак. Бу сыннар аларга һичнинди ярдәм итә алмаячак, киресенчә, алар үзләре дә алардан баш тартачак. Шулай итеп, аларның өметләре өзеләчәк, ә ялганнары фаш ителәчәк.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Ялган һәм уйлап чыгарылган нәрсәләргә таянучы кеше, ахыр чиктә, үзенә үзе зыян китерә. Чөнки ялганның очы – хурлыкка һәм өметсезлеккә илтә.
2. Аллаһтан башкага табынучылар, ахирәт көнендә үзләренең ялган илаһларыннан мәхрүм калырлар. Аларның өмет иткән ярдәмчеләре югалыр, һәм аларга беркем дә ярдәм итә алмас.
3. Кеше үзенең гөнаһларын танып, Аллаһка тәүбә итәргә ашыксын. Дөньяда вакытлыча ялганга ышанып яшәү – ахирәттә зур югалтуга китерә. Ә Аллаһның берлегенә ышанып, аңа гына табынучы кеше – бәхетле һәм коткарылачак.
4. Бу аять кешеләрне дөрес юлга өнди: Аллаһы Тәгаләнең берлеген танырга, аңа гына гыйбадәт кылырга һәм ялганнан, ширктән читләшергә өнди. Чөнки чын бәхет – Аллаһның ризалыгында һәм аның рәхмәтендә.