سوره انعام — آیه 24

معانی کلمات:

• ضَلَّ: گم شد، ناپدید گردید.
• یَفْتَرُونَ: دروغ میبافند، به دروغ نسبت میدهند (و در اینجا مراد، ساختن شریکانی دروغین برای خداوند است).

تفسیر آیه:

ای پیامبر، بنگر و شگفت زده شو که این مشرکان چگونه در روز قیامت با انکار شرک خود، بر خویشتن دروغ میبندند! آنان در حالی که در دنیا برای خدا شریکانی قرار داده بودند و به آنها امید شفاعت و نجات داشتند، اکنون در پیشگاه الهی از آنها بیزاری میجویند و میگویند: «به خدا سوگند که ما مشرک نبودیم». اما این دروغ آنها نه تنها سودی به حالشان ندارد، بلکه گواهی بر ضدشان است. و تمام آن معبودهایی که در دنیا میپرستیدند و برایشان مقام و منزلتی قائل بودند، از نظرشان گم و ناپدید میشوند و هیچ یاری و شفاعتی از آنها به دست نمیآید. آنچه را که به دروغ ساخته و پرداخته بودند، در آن روز سخت، هیچ اثری از آن نمیبینند و سرگردان و حیران در برابر عذاب الهی قرار میگیرند.

فواید و پیامهای آیه:

1. دروغ و انکار حقیقت، هرگز راهگشا نیست و انسان را از عذاب الهی نجات نمیدهد؛ چرا که خداوند از همه چیز آگاه است و دروغگویان در پیشگاه او رسوا میشوند.
2. تکیه بر قدرتهای دروغین و معبودهای ساختگی، نتیجهای جز ناامیدی و حسرت در روز نیاز ندارد. تنها تکیهگاه واقعی، خداوند یگانه و بیرقیب است.
3. این آیه هشداری است برای همه انسانها تا در زندگی خود، از هرگونه شرک خفی و ظاهر (مانند ریاکاری، ترس از غیر خدا، یا امید بستن به غیر او) بپرهیزند و تنها به خداوند توکل کنند.
4. دروغ بر نفس، بزرگترین ظلم به خویشتن است؛ زیرا انسان با این کار، خود را از رحمت الهی محروم و گرفتار عذاب ابدی میسازد.