Аль-Анам сүрөсү — Аят 24

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• انظُرْ — кара, көңүл бур, ой жүгүрт.
• كَذَبُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ — өздөрүнө өздөрү жалган айтышты, өздөрүн алдашты.
• ضَلَّ — жоголду, көздөн кайым болду, пайдасы тийбей калды.
• يَفْتَرُونَ — өздөрү ойлоп таап, жалган менен ойлоп чыгарышкан нерселер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Карачы, алар акыретте кандайча өздөрүнө өздөрү жалган айтышты!» — деп айткан. Бул жерде сөз кыямат күнүндө болот. Дүйнөдө Аллахка шерик кошуп, буттарга сыйынышкан адамдар акыретте өздөрүнүн күнөөсүн түзгөнгө аракет кылып: «Биз шерик кошкон эмеспиз, биз ыймандуу болчубуз» — деп жалган айтышат. Бирок алар муну менен өздөрүн гана алдашат, анткени чындык алардын жүзүнөн даана көрүнүп турат. Ошондо алардын дүйнөдө ойлоп тапкан «шапаатчыларыбыз, колдоочуларыбыз бар» деген жалган үмүттөрү жок болуп, аларды таштап кетет. Эч ким аларга жардам бере албайт, алардын ойлоп чыгарган кудайлары аларды куткара албайт. Ошентип, алар эки жактан тең утулушат: өздөрүнө жалган айтып, чындыктан качышат, ал эми таянган нерселери жок болуп, жалгыз калышат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Чындыкты моюнга алуу — куткаруунун жолу. Ким дүйнөдө күнөөсүн моюнга алып, Аллахка тообо кылса, акыретте уятка калбайт. Ал эми чындыкты жашырып, өзүн актоого аракет кылган адам өзүнө өзү зыян кылат.
• Жалган үмүттөр эч качан пайда бербейт. Аллахтан башкага таянуу, «меним фаланым куткарат» деп ойлоо — акыретте жок болуп, адамды жалгыз таштайт. Ошондуктан чыныгы таяныч — жалгыз Аллах.
• Ислам — адамды чындыкка жана жоопкерчиликке чакырат. Бул аят бизге өзүбүздү алдабоону, акырет күнүн эстен чыгарбоону жана дайыма чындык менен жашоону үйрөтөт. Ислам адамды жалгандан алыстатып, чыныгы бакытка жеткирет.
• Аллахтын адилеттиги чоң. Ким жакшылык кылса — жакшылык табат, ким жамандык кылса — жазасын алат. Бул аят адамды ой жүгүртүүгө, акырет үчүн даярдык көрүүгө чакырат.
• Ыймандуу болуу — чоң бакыт. Аллах бизди чындыкты көрүп, моюнга ала турган, өзүн алдабаган пенделерден кылсын. Ислам — адамды адашуудан сактап, туура жолго баштаган нур.