سوره انعام — آيت 24

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• انظُرْ: ڏس، غور ڪر.
• كَذَبُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ: پاڻ تي ڪوڙ ٻڌائون، پنهنجي ئي نقصان جو سبب بڻيا.
• ضَلَّ عَنْهُم: کانئن گم ٿي ويو، کانئن لڪي ويو، ڪم نه آيو.
• يَفْتَرُونَ: جيڪي هو پاڻ ٺاهيندا هئا، جيڪي ڪوڙيون ڳالهيون جوڙيندا هئا.

2) تفسير:

اي نبي! غور ڪر ته قيامت جي ڏينهن اهي مشرڪ ڪيئن پنهنجي ئي خلاف ڪوڙ ٿا ڳالهائين. دنيا ۾ هو پاڻ کي مسلمان ۽ الله جا مؤمن ٻانهو سڏائيندا هئا ۽ پنهنجي شرڪ کان انڪار ڪندا هئا، پر اڄ اهي پنهنجي ئي زبان سان پنهنجي خلاف گواهي ڏئي رهيا آهن ۽ سندن ڪوڙ ۽ فريب سڀ ظاهر ٿي چڪو آهي. اهي پنهنجي ئي نفسن تي ظلم ڪري، پاڻ کي تباهيءَ ۾ وجهي رهيا آهن. ۽ جيڪي شيون اهي دنيا ۾ الله سان شريڪ بڻائيندا هئا ۽ جن جي شفاعت ۽ مدد جا اميدوار هئا، سي سڀ کانئن گم ٿي ويون، ڪٿي به نظر نه ٿيون اچن ۽ سندن ڪابه مدد نه ٿي ڪن. اهي پنهنجي جوڙيل ۽ من گهڙت شريڪن کي به وڃائي ويهن ٿا ۽ ڪو به سندن ڪم نه ٿو اچي.

3) فائدا ۽ سبق:

• دنيا ۾ ڪيل ڪوڙ ۽ شرڪ آخرت ۾ پڪڙ ۾ اچي ويندو آهي، ان ڪري انسان کي هميشه سچائي ۽ توحيد تي قائم رهڻ گهرجي.
• الله کان سواءِ ٻين تي ڀروسو ڪرڻ ۽ انهن کي شفاعت ڪندڙ سمجهڻ هڪ وڏي غلطي آهي، ڇاڪاڻ ته اهي آخرت ۾ ڪم نه ايندا.
• قرآن مجيد ۾ اهڙن واقعن جو ذڪر اسان لاءِ نصيحت آهي ته اسان پنهنجي عملن جو جائزو وٺون ۽ پنهنجي زبان سان پنهنجي خلاف گواهي ڏيڻ کان بچون.
• اهو به سبق آهي ته دنيا جي زندگي عارضي آهي، ۽ آخرت جي حساب ڪتاب لاءِ تيار رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اتي ڪو به ڪوڙ ۽ فريب ڪم نه ايندو.
• الله جي وحدانيت ۾ يقين ۽ صرف ان تي ڀروسو ڪرڻ ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي، ۽ اهو ئي اسلام جي حقيقي تعليم آهي.