Аль-Анам сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• انظُرْ — қара, ой жүгірт, назар аудар.
• كَذَبُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ — өздеріне өздері өтірік айтты, яғни өздерін адастырды, зиянға ұшыратты.
• ضَلَّ — жоғалды, ғайып болды, көмекке келмей кетті.
• مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ — олар ойдан құрастырып, жалған деп есептеген нәрселері (яғни серік қосқан тәңірлері, олардан күткен шапағаттары).

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) ақыреттегі күнәкарлардың халін көрсетіп, олардың өздеріне қалай өтірік айтқанына назар аудартады. Олар дүниеде Аллаға серік қосып, пұттарын тәңір етіп ұстанған болатын. Ал енді ақыретте беттері ашылып, қиындыққа тап болған кезде, олар бұл істерінен безіп, «біз серік қоспадық» деп ақталуға тырысады. Бірақ бұл — өздеріне өздері жасаған өтірік, себебі олар шындықты жасырып, өздерін адастырады. Осылайша олар өз бастарына зиян келтіреді.

Сонымен қатар, олар дүниеде сеніп, үміт етіп жүрген нәрселері — яғни Алладан басқа тәңір етіп алған серіктері, олардан күткен шапағаттары — бәрі ғайып болып, көмекке келмей, оларды тастап кетеді. Олар сенген жалған нәрселерінің бәрі жоқ болып, қолдарынан шығып кетеді. Міне, бұл — өздері ойдан құрастырған жалғандықтарының салдары.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Шындық әрқашан ашылады: Қанша жасырса да, ақыретте әркімнің ісі анық болады. Бұл — әділдікке деген сенімді нығайтады.
• Жалғанға сүйену — зиян: Алладан басқаға сеніп, одан пайда күту адамды тек адасушылыққа апарады. Тек Аллаға ғана тәуекел ету керек.
• Өзіне өтірік айту — ең үлкен зиян: Адам өзін-өзі алдап, шындықтан қашса, соңында өзінен басқа ешкім зардап шекпейді. Бұл — ойлануға шақыратын ескерту.
• Ислам — ақиқат діні: Бұл аят адамды жалған сенімдерден арылып, тек Аллаға бет бұруға, шынайы дінге келуге шақырады. Ислам адамды алдаудан, жалған үміттен құтқарып, шынайы бақытқа жеткізеді.
• Құран — ой салатын кітап: Алла бізге ақыреттегі халді еске салып, дүниеде абай болуға, шындықты ұстануға үндейді. Бұл — Құранның адамды тура жолға бастайтын кемелдігінің белгісі.