سوره انعام — آیه 57

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

معانی کلمات:

• بَیِّنَة: دلیل روشن، برهان واضح و یقینآور.
• تَسْتَعْجِلُونَ: شتابزدگی و عجله کردن برای وقوع چیزی (در اینجا عذاب و عذابآور).
• یَقُصُّ الْحَقَّ: بیان و حکم کردن به حق؛ یعنی خداوند حق را بیان و روشن میسازد.
• الْفَاصِلِینَ: جداکنندگان و داورانی که میان حق و باطل حکم میکنند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به این مشرکان که با لجاجت و عناد، دعوت تو را رد میکنند، بگو: من بر اساس دلیل و برهانی روشن از سوی پروردگارم هستم؛ نه بر اساس هوی و هوس یا گمان و خیال. این دین و شریعتی که من به آن دعوت میکنم، حقیقتی است که از جانب خداوند بر من نازل شده است. اما شما این حقیقت روشن را تکذیب کردهاید و آن را نپذیرفتهاید.

شما با تمسخر و استهزا، عذاب الهی را به شتاب طلب میکنید و میگویید: اگر راست میگویی، عذاب را بر ما نازل کن. اما بدانید که نزول عذاب در اختیار من نیست و من فقط فرستادهای هستم که وظیفه ابلاغ دارم. آنچه شما با عجله میخواهید، تنها در دست خداوند است و اوست که حکم میکند و ارادهاش بر همه چیز غالب است.

هیچ حاکم و داوری جز خداوند نیست؛ اوست که حق را بیان میکند و میان بندگانش به عدالت داوری مینماید. او بهترین جداکننده حق از باطل است و در قضاوت و حکمش هیچ ظلم و خطایی راه ندارد. پس شما باید بدانید که عذاب الهی، اگر اراده کند، در زمان مقرر خود خواهد آمد و هیچکس نمیتواند آن را به تأخیر اندازد یا جلو بیندازد.

فواید و پیامهای آیه:

1. اطمینان به حقانیت راه: مؤمن باید با بصیرت و یقین، راه خود را بشناسد و در برابر تمسخر و تکذیب دیگران، استوار بماند؛ زیرا حقانیت او از سوی خداوند است، نه از سوی مردم.
2. توکل بر خداوند در همه امور: انسان باید بداند که همه کارها به دست خداست و هیچ چیز خارج از اراده او اتفاق نمیافتد. پس نباید نگران تأخیر یا تعجیل وعدههای الهی باشد و باید با توکل و صبر، منتظر حکمت خداوند بماند.
3. عدالت و حکمت الهی: خداوند بهترین داور و عادلترین حکمکننده است. پس در تمام امور زندگی، باید به داوری او راضی باشیم و از قضاوت او خشنود گردیم، زیرا او هرگز ظلم نمیکند و حق را به بهترین شکل روشن میسازد.
4. دوری از استهزای دین: مؤمن نباید مانند مشرکان، حقایق الهی را به سخره بگیرد یا برای عذاب و بلا شتابزدگی کند؛ بلکه باید با خشوع و فروتنی، تسلیم فرمان خداوند باشد و از رحمت و حکمت او درخواست خیر کند.